Ανακοίνωση έστειλε το Υπουργείο Περιβάλλοντος σχετικά με τα “Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας”, τα οποία όπως αναφέρεται τέθηκαν σε εφαρμογή της Οδηγίας 2007/60, τον Ιούλιο του 2018, με καθυστέρηση 2,5 ετών, σε σχέση με την προβλεπόμενη προθεσμία της Οδηγίας (22/12/2015).
“Τα Σχέδια αυτά, λέει το υπουργείο, αναθεωρούνται κάθε 6 έτη, με σκοπό την επικαιροποίησή τους, με βάση τις πλέον πρόσφατες επιστημονικές μεθόδους και δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων των τελευταίων υδρομετεωρολογικών δεδομένων, όπως π.χ. τα ύψη βροχής ανά περιοχή, τυχόν πρόσφατες πλημμύρες κ.λπ., λαμβάνοντας υπόψη και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής”. Πράγμα που όπως καταλαβαίνουμε σημαίνει ότι κανονικά τα σχέδια αυτά θα πρέπει να αναθεωρηθούν όχι νωρίτερα από το 2024! Παρά τον “Ιανό” που έπληξε τη χώρα το 2020 και παρά το 1 δισ. ευρώ που δαπανήθηκε για έργα ώστε να θωρακιστεί η χώρα από τις πλημμύρες, τα οποία επιβεβαιωμένα πλέον είναι παντελώς αναποτελεσματικά (θα επανάλθουμε σε αυτό με ρεπορτάζ για να αξιολογήσουμε ποια έργα έγιναν και πως).
Η ανακοίνωση συνεχίζει, “σε σχέση με την αναθεώρηση των Σχεδίων, σύμφωνα με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα της Οδηγίας 2007/60, η πρώτη προπαρασκευαστική ενέργεια ήταν η έκδοση της πρόσκλησης από την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΥΜΕΠΕΡΑΑ προς το ΥΠΕΝ για την «1η Αναθεώρηση Σχεδίων Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας Λεκανών Απορροής Ποταμών των 14 Υδατικών Διαμερισμάτων της χώρας», στις 3/6/2019, ένα μήνα πριν τις εκλογές του Ιουλίου του 2019. Δυστυχώς, η σχετική πρόσκληση προέβλεπε την επικαιροποίηση των Σχεδίων, με βάση υδρομετεωρολογικά δεδομένα, που στην καλύτερη περίπτωση έφταναν μέχρι το 2013. Κάτι το οποίο ήταν αδόκιμο, αφού η κλιματική κρίση απαιτεί να χρησιμοποιούνται τα πλέον πρόσφατα στοιχεία (οι αναθεωρημένοι χάρτες που ετοιμάζονται τώρα, έχουν τα στοιχεία μέχρι και το 2022 που περιλαμβάνουν και τον Ιανό)”.
“Η υποβολή του Τεχνικού Δελτίου Πράξης από το ΥΠΕΝ, λέει το Υπουργείο, έγινε στις 11/12/2019. Η απόφαση ένταξης της πράξης από το ΥΜΕΠΕΡΑΑ πραγματοποιήθηκε στις 14/7/2020. Στις 13/5/2021 εγκρίθηκε η διενέργεια του διαγωνισμού. Στο χρονικό διάστημα Φεβρουαρίου – Απριλίου 2022 ολοκληρώθηκε ο έλεγχος των δικαιολογητικών των προσωρινών Αναδόχων και ακολούθησε η συμβασιοποίηση των μελετών στο χρονικό διάστημα 24-30/8/2022, με συμβατική διάρκεια υλοποίησης τα 2 έτη.
Η σύντμηση του απαιτούμενου χρόνου για την ολοκλήρωση του έργου δεν ήταν εφικτή, λόγω της βελτίωσης της ψηφιακής ανάλυσης των τοπογραφικών δεδομένων του εδάφους και της απαιτούμενης επικαιροποίησης των όμβριων καμπυλών, οι οποίες αποτελούν το αναγκαίο υπόβαθρο για την ορθή εκτίμηση των ζωνών κινδύνου πλημμύρας, σε συνδυασμό με το χρόνο δημόσιας διαβούλευσης που απαιτείται.
Τέλος, σημειώνεται ότι έχουν δοθεί όλες οι σχετικές διευκρινίσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς η ολοκλήρωση των επικαιροποιημένων Χαρτών Επικινδυνότητας Πλημμύρας και των επικαιροποιημένων Χαρτών Κινδύνων Πλημμύρας αναμένεται έως τις 30/11/2023 και η ολοκλήρωση των Σχεδίων Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας για τις Ζώνες Δυνητικά Υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας έως τις 15/7/2024, εντός μιας εξαετίας από την έκδοση των αρχικών χαρτών που έγινε τον Ιούλιο του 2018”.
Στην εικόνα που παραθέτουμε, φαίνεται με μπλε χρώμα η ζώνη πλημμύρας 100 ετών. Με κόκκινα τετράγωνα η πλημμυρική ζώνη του φαινομένου Daniel όπως δημοσιεύτηκε σήμερα το πρωί από το Copernicus. Η ομοιότητα των δύο πλημμυρικών ζωνών, όπως αναφέρει ο υδραυλικός μηχανικός Άλης Ζαρκαδούλας, είναι τρομερά συγκλονιστική, όχι όμως ανεξήγητη.
Στο φαινόμενο Daniel έβρεξε σε μια πολύ μεγάλη επιφάνεια της Θεσσαλίας με αποτέλεσμα ταυτόχρονα αρκετοί από τους ποταμούς είτε να υπερχειλίσουν, είτε να αδυνατούν να παραλάβουν τα πλημμυρικά νερά της πεδιάδας, είτε φυσικά, είτε με τη βοήθεια έργων αποστράγγισης και αντιπλημμυρικών. Αυτούς τους μηχανισμούς πλημμύρας ουσιαστικά προσομοίωσαν και τα Σχέδια Διαχείρισης κι επειδή ήταν υποχρεωμένα να δώσουν ένα στιγμιότυπο της μέγιστης πλημμύρας σε όλη τη θεσσαλική πεδιάδα, έτρεξαν ταυτόχρονα όλα τα μοντέλα των ποταμών θεωρώντας ουσιαστικά ταυτόχρονη βροχόπτωση σε όλη την πεδιάδα και ιδού το αποτέλεσμα.
Τα ίδια Σχέδια πρότειναν και μία σειρά από μέτρα και παρεμβάσεις σε στρατηγικό επίπεδο, είτε πιο τεχνικές, είτε πιο διαχειριστικές με σκοπό τη μείωση του κινδύνου πλημμύρας. Όμως ούτε μετά την επέλαση του Ιανού στην Καρδίτσα το 2020 λήφθηκαν σοβαρά υπόψη.
Για αυτό λοιπόν να τονίσουμε ότι το 112 δεν είναι πανάκεια. Δεν είναι στρατηγικό σχέδιο. Δεν είναι τρόπος διαχείρισης καταστροφών. Είναι μια ενημέρωση που μπορεί να προστατεύσει ως ένα βαθμό. Γιατί για να έχει επιτυχία το 112 θα πρέπει πρώτα από όλα να υπάρχουν υποδομές και τρόποι διαχείρισης κρίσεων που δεν θα μετρούν απώλειες σε ανθρώπινες ζωές, όπως κάνουμε σήμερα.
