Ο καιρός αποτελεί μεγάλο αστάθμητο παράγοντα στη γεωργία, καθώς οι συνθήκες του περιβάλλοντος επιδρούν σε όλες τις φάσεις ανάπτυξης του φυτικού κεφαλαίου.
Οι ακριβείς προγνώσεις καιρού μπορούν να βοηθήσουν τους παραγωγούς σημαντικά στην προστασία των καλλιεργειών.
Η Raymetrics Α.Ε., σε συνεργασία με το Εργαστήριο Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης, ανέπτυξε ένα επιχειρησιακό ατμοσφαιρικό μοντέλο πρόγνωσης (https://meteoray.com) υψηλής χωρικής ανάλυσης (1km x 1km), ειδικά προσαρμοσμένο στα ιδιαίτερα κλιματικά και τοπογραφικά χαρακτηριστικά της περιοχής, με έμφαση στις συνθήκες παγετού και αυξημένης υγρασίας και στις ανάγκες του παραγωγού, αφού πέραν της έγκαιρης πρόβλεψης των τοπικών καιρικών φαινομένων παρέχει επιπρόσθετα εξειδικευμένους δείκτες, όπως δείκτες ανάπτυξης ασθενειών.
Το προγνωστικό μοντέλο χρησιμοποιεί πολύ υψηλής χωρικής ανάλυσης δεδομένα κατανομής ξηράς, θάλασσας, τοπογραφίας και χρήσεων γης, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό για την περιοχή ενδιαφέροντος, η οποία περιλαμβάνει σημεία με ανομοιογενή χαρακτηριστικά.
Η αξιολόγηση του μοντέλου πραγματοποιήθηκε μέσω κατάλληλων πειραμάτων ευαισθησίας, και η βελτιστοποίηση του αριθμητικού συστήματος βασίστηκε σε ιστορικά δεδομένα 15ετίας, από μεγάλο πλήθος επίγειων σταθμών και δεδομένων μετεωρολογικού ραντάρ.
Εγκαταστάθηκε δίκτυο επίγειων μετεωρολογικών σταθμών με στόχο τη χρήση των καταγραφών για την αξιολόγηση και βελτίωση της βραχυπρόθεσμης πρόγνωσης του καιρού, αλλά και για την παροχή συνεχούς ενημέρωσης για τις επικρατούσες μετεωρολογικές συνθήκες.
Οι εν λόγω σταθμοί καταγράφουν:
- Ταχύτητα και διεύθυνση ανέμου στα 10m.
- Θερμοκρασία.
- Σχετική υγρασία.
- Ηλιακή ακτινοβολία και πίεση αέρα στα 2m.
- Ένταση βροχόπτωσης.
- Θερμοκρασία και υγρασία εδάφους σε τρία βάθη (5cm, 10cm, 50cm).
Πραγματοποιείται επίσης παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο από σύστημα τηλεπισκόπησης (LIDAR), τοπικά της κατακόρυφης θερμοκρασιακής και υγρασιακής δομής της ατμόσφαιρας, και οι καταγραφές εισάγονται στο προγνωστικό μοντέλο. Η συνδυασμένη χρήση καταγραφών δεδομένων αποτελεί παράλληλο αντικείμενο μελέτης του προγράμματος, αναμένεται να προσφέρει δραστική βελτίωση των προγνώσεων και αποτελεί στοιχείο καινοτομίας σε παγκόσμια κλίμακα αναφορικά με σχετικές εμπορικά διαθέσιμες υπηρεσίες.
Το σύστημα AGRORAY αποτελεί ένα καινοτόμο εργαλείο για την αγροτική παραγωγή στην Ελλάδα και στοχεύει να παρέχει βοήθεια στη λήψη καθημερινών αποφάσεων για εργασίες που επηρεάζονται ριζικά από τις καιρικές συνθήκες, όπως είναι η ανάπτυξη καλλιεργειών / άρδευση, η λίπανση, ο έλεγχος παρασίτων και ασθενειών και η δυνατότητα επιτόπιας εργασίας.
Οι προγνώσεις του συστήματος, καθώς και τα δεδομένα των σταθμών, παρέχονται από σχετική διαδικτυακή ιστοσελίδα (https://meteoray.com), ενώ προσφέρεται και εφαρμογή για κινητά (IOS και Android, σε σχετικό πεδίο στην ιστοσελίδα). Έτσι δίνονται οι εξής δυνατότητες:
- Άμεση ενημέρωση για την πρόγνωση καιρού.
- Άμεση ενημέρωση για τους γεωργικούς δείκτες σε τοποθεσίες της επιλογής του χρήστη.
- Έκδοση σχετικών προειδοποιήσεων (για ακραία καιρικά φαινόμενα, παγετό, δείκτες ανάπτυξης ασθενειών κτλ.), οι οποίες προσαρμόζονται κατ’ επιλογή για κάθε χρήστη.
Το έργο πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας 2014-2020 «ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ», με τίτλο: «Ανάπτυξη ολοκληρωμένου συστήματος πρόγνωσης καιρού και εξειδικευμένων δεικτών για τη γεωργία» (ΚΩΔΙΚΟΣ ΠΣΚΕ: ΚΜΡ6-0078047).
