Στην αρχή της χρονιάς πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ των αγροτών της Θεσσαλίας και της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων (ΥΠ.Α.Α.Τ.), στις εγκαταστάσεις του Αγροτικού Συνεταιρισμού Θεσσαλών Τοματοπαραγωγών «ΘΕΣΤΟ». Κατά τη διάρκεια της συνάντησης δόθηκε η υπόσχεση ότι μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού θα έχουν τακτοποιηθεί οι εκκρεμότητες που αφορούν ζημιές της περσινής χρονιάς, είτε σε πάγιο εξοπλισμό είτε σε φυτικό κεφάλαιο.
Με αφορμή αυτή τη συνάντηση, μιλήσαμε με τον γεωργοοικονομολόγο MSc και γενικό διευθυντή του «ΘΕΣΤΟ» κ. Αστέριο Σαπουνά, για τις αποδόσεις της βιομηχανικής ντομάτας, η οποία αποτελεί πρωταγωνιστικό προϊόν για το συνεταιρισμό.
Συνέντευξη στην Κατερίνα Λαδοπούλου
Agro.tec: Πόσο επηρεαστήκατε εσείς και τα μέλη σας από τη μεγάλη καταστροφή που προκάλεσε ο κυκλώνας «Daniel» το φθινόπωρο που μας πέρασε;
– Ως συνεταιρισμός δεν επηρεαστήκαμε ιδιαίτερα. Συνεχίζουμε τις δραστηριότητες που έχουμε αναπτύξει όλα αυτά τα χρόνια, οι οποίες είναι υποστηρικτικές αναφορικά με τις πωλήσεις, τα προγράμματα για τη βιομηχανική ντομάτα, αλλά και για όσα μπορεί να χρειαστούν οι παραγωγοί-μέλη μας. Το ποσοστό των παραγωγών που επηρεάστηκε από τον «Danieil» ήταν περίπου 10-15%. Ωστόσο, η ζημιά στους παραγωγούς που επηρεάστηκαν, σε ορισμένες περιπτώσεις έφτασε το 100%.
Στις αρχές του Σεπτεμβρίου, που το φαινόμενο ξέσπασε στην περιοχή της Θεσσαλίας, η ντομάτα είχε συγκομιστεί από τα χωράφια, καθώς το 2023 η παραγωγή ήταν πολύ πρώιμη και το 85-90% της σοδειάς είχε συλλεχθεί.
Agro.tec: Ποια είναι η διαδικασία παραγωγής και συγκομιδής της βιομηχανικής ντομάτας;
– Συνήθως η φύτευση γίνεται σε διαφορετικές περιόδους και με διαφορετικά υβρίδια· ως εκ τούτου, ο χρόνος συγκομιδής για το ίδιο το χωράφι διαφέρει. Η βιομηχανική ντομάτα έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά σε σχέση με άλλα αγροτικά προϊόντα όπως είναι για παράδειγμα το σιτάρι, το οποίο μπορεί να συλλεχθεί σε μια μέρα, να αποθηκευτεί στα σιλό και μετά να παραδίδεται στις βιομηχανίες πολλούς μήνες μετά.
Στην ντομάτα η συγκομιδή γίνεται σε διευρυμένα διαστήματα, ακριβώς για να μπορούν και τα ίδια τα εργοστάσια να διαχειριστούν καλύτερα το προϊόν με βάση την ημερήσια δυναμικότητα που έχουν.
Αυτό συνεπάγεται σταθερές φυτεύσεις στα υβρίδια που ωριμάζουν σε διαφορετικές ημερομηνίες, με σκοπό τη διεύρυνση της κατανομής της συγκομιδής, από το τέλος Ιουλίου μέχρι σχεδόν τις 20 Σεπτέμβρη.
Οι παραγωγοί που έπαθαν ζημιά από τον «Daniel» ήταν εκείνοι που έκαναν όψιμη φύτευση το 2023.
Agro.tec: Πόση παραγωγή είχατε το 2023 και ποιες είναι οι εκτιμήσεις σας για το 2024;
– Η παραγωγή το 2023 ήταν περίπου 7,9 τόνους ανά στρέμμα. Να τονίσω σε αυτό το σημείο ότι οι παραγωγοί μας έχουν και γνώση και μηχανήματα, οπότε το στοιχείο που μπορεί να επηρεάσει την απόδοσή τους είναι ο καιρός, όπως είναι παγωνιά, καύσωνες, χαλάζι και θεομηνίες, αστάθμητοι παράγοντες που μπορούν να ρίξουν το μέσο όρο της απόδοσης των χωραφιών. Φέτος, ελπίζουμε να προσεγγίσουμε τους 9 τόνους ανά στρέμμα.
Agro.tec: Πού διοχετεύετε την παραγωγή της βιομηχανικής ντομάτας;
– Κατά το μεγαλύτερο μέρος της η παραγωγή από τα μέλη του συνεταιρισμού μας κατευθύνεται στα εργοστάσια της εταιρείας «Νομικός», και συγκεκριμένα στα δύο εργοστάσια που εδρεύουν στην περιοχή μας: στο Δομοκό Φθιώτιδας και στο Ευύδριο Φαρσάλων. Επίσης, ένα σημαντικό μέρος απορροφάται από την εταιρεία Damavand στη Φιλία Καρδίτσας. Τέλος, σε ένα ποσοστό κάτω του 10%, η παραγωγή κατευθύνεται σε τρία μικρότερης δυναμικότητας εργοστάσια της περιοχής.
Agro.tec: Ποιες εργασίες γίνονται αυτή την περίοδο στα χωράφια;
– Την περίοδο αυτή οι αγροτικές εργασίες είναι ελάχιστες, γι’ αυτό ο συνεταιρισμός προσδιορίζει τις προθέσεις καλλιέργειας για την επόμενη χρονιά. Με αυτό τον τρόπο, γνωρίζουμε εκ προοιμίου πόσα στρέμματα θα καλλιεργηθούν και πού θα διοχετευθούν οι ποσότητες που θα παραχθούν. Αυτό είναι σημαντικό, καθώς η ντομάτα συμβολαιοποιείται.
Να τονίσω ότι αν δεν συμβολαιοποιηθεί η ντομάτα, τότε οι καλλιεργητές θα είναι δύσκολο να τη διοχετεύσουν μόνοι τους το καλοκαίρι, όταν θα κάνουν τη συγκομιδή.
Ήδη τα μεγάλα εργοστάσια ανακοινώνουν τις τιμές τους, ενώ τα μικρότερα ακολουθούν.
Agro.tec: Σε ποια επίπεδα αναμένεται να είναι φέτος οι τιμές;
– Έχουμε μια πτώση στις τιμές περίπου στο 5-10%, η οποία εν μέρει δικαιολογείται λόγω της αντίστοιχης πτώσης στην τιμή της σάλτσας, η οποία δεν είναι αμελητέα, γεγονός που επηρεάζει και την τιμή που θα δώσουν τα εργοστάσια στην πρώτη ύλη τους, εν προκειμένω της βιομηχανικής ντομάτας.
Οι συνθήκες που επηρεάζουν τις τιμές είναι διεθνείς, όπως για παράδειγμα τα αποθέματα της και οι τιμές της Κίνας, καθώς αυτή τη στιγμή είναι κυρίαρχη ως χώρα στη σάλτσα ντομάτας.
Πέρυσι, είχαμε μια μεγάλη αύξηση στην τιμή της σάλτσας, η οποία οδήγησε σε αντίστοιχα σημαντική αύξηση των τιμών παραγωγού. Φέτος, δυστυχώς, θα υποστούμε και τις συνέπειες της πολύ μεγάλης αύξησης των καλλιεργούμενων στρεμμάτων.
Agro.tec: Ποια είναι τα κυριότερα προβλήματα των παραγωγών του συνεταιρισμού σας;
– Η αγωνία του παραγωγού είναι να μπορεί να εφοδιαστεί εγκαίρως με τις πρώτες ύλες που χρειάζεται για την καλλιέργειά του. Εμείς ως συνεταιρισμός βοηθάμε τους παραγωγούς στη θρέψη και στη φυτοπροστασία παρέχοντας εφόδια που απαιτούνται για την καλλιέργεια στο χωράφι, αλλά για την ορθολογική διαχείριση του προϊόντος και των πληρωμών.
Λειτουργούμε ως παράγοντας ομαλότητας και ασφαλιστική δικλίδα, τόσο στη διαχείριση του κόστους των φυτών όσο και στη μεταφορά των προϊόντων. Προσπαθούμε να είμαστε σε επικοινωνία με τον κλάδο των μεταφορέων, ελέγχοντας τις τιμές κομίστρου και την πληρωμή των φορτηγών, ώστε και τα φορτηγά να έχουν λόγο να ασχοληθούν με το αντικείμενο.
Τέλος, λειτουργούμε προς όφελος των παραγωγών ώστε να μην είναι εκτεθειμένοι σε οποιονδήποτε θελήσει να τους εκμεταλλευτεί. Από την άλλη, και οι εταιρείες αισθάνονται μεγαλύτερη ασφάλεια όταν λαμβάνουν το προϊόν οργανωμένα μέσω ενός συνεταιρισμού, σε σχέση με τις ατομικές συμβάσεις με μεμονωμένους παραγωγούς.
Agro.tec: Με ποιο τρόπο γίνεται τη θρέψη και η φυτοπροστασία; Ακολουθούν οι παραγωγοί πιο σύγχρονες τεχνολογίες ή επιλέγουν πιο παραδοσιακές λύσεις;
– Εφαρμόζουμε σύστημα ολοκληρωμένης διαχείρισης, που σημαίνει ότι λιπαίνουμε και ψεκάζουμε με ενδεδειγμένα σκευάσματα, οπότε κάθε επέμβαση γίνεται κατόπιν παρατήρησης.
Αξιοποιούμε σύγχρονα εργαλεία που προτείνουν οι γεωπόνοι μας, όπως μετεωρολογικούς σταθμούς με συστήματα πρόβλεψης που μας δείχνουν μέσα από προβλεπτικά εργαλεία τις συνθήκες ανάπτυξης του περονόσπορου. Έτσι ασκούμε μεγαλύτερη επιστασία και μπορούμε να ψεκάσουμε εγκαίρως.
Η λίπανση επίσης γίνεται με αναλύσεις εδάφους, με βάση τις ανάγκες του χωραφιού και τις απαιτήσεις της ντομάτας. Έχουμε, λοιπόν, εργαλεία που μας βοηθούν να συμβουλέψουμε τον παραγωγό να πάρει τη σωστή απόφαση.
Επίσης, μέσα από το επιχειρησιακό μας πρόγραμμα αποκτούνται από τα μέλη μας σύγχρονα μηχανήματα που προάγουν την επιχειρησιακή τους ικανότητα, εκτελώντας με μεγαλύτερη ακρίβεια και αξιοπιστία καλλιεργητικές εργασίες και ψεκασμούς. Χρησιμοποιούμε ακόμα και ρομποτική μηχανική αλλά όχι με ταχείς ρυθμούς.
Agro.tec: Ενδιαφέρονται οι νέοι για τη γεωργία;
– Η Θεσσαλία είναι ακόμα δυναμική, και ειδικά ο θεσσαλικός κάμπος. Στα ορεινά και στα ημιορεινά έχουμε θέμα, λόγω της αστυφιλίας και της έλλειψης υποδομών. Υπάρχει όμως δυναμικότητα. Τα νέα παιδιά μαθαίνουν εύκολα, και μπορούν να χρησιμοποιήσουν με άνεση τη σύγχρονη τεχνολογία.
