Η κρίση στην ενέργεια που απασχολεί τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και η παραγωγή καθαρής ενέργειας με βάση το σχέδιο RePowerEU ήταν βασικό θέμα της ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που πραγματοποιήθηκε στις 10/11 και κατέληξε στη σύνθεση τροποποιημένου σχεδίου στο πλαίσιο του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το κείμενο εγκρίθηκε στην ολομέλεια με 471 ψήφους υπέρ, 90 κατά και 53 αποχές.
Σύμφωνα με το νέο κείμενο οι χώρες της ΕΕ θα κληθούν να συμπεριλάβουν μέτρα για την εξοικονόμηση ενέργειας, την παραγωγή καθαρής ενέργειας και τη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού, όπως προβλέπεται στο σχέδιο RePowerEU της ΕΕ. Σκοπός τους είναι η επιτάχυνση της ανεξαρτητοποίησης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα και της πράσινης μετάβασης.
Οι ευρωβουλευτές τροποποίησαν την αρχική πρόταση της Επιτροπής αποσκοπώντας στην καλύτερη στόχευση των μέτρων των διαφόρων κεφαλαίων του REPowerEU, με απώτερο στόχο τη μείωση των τρωτών σημείων στον τομέα της ενέργειας. Οι νέοι κανόνες θα καλύπτουν μέτρα αρχής γενομένης από την 1 Φεβρουαρίου 2022. Τα μέτρα που περιλαμβάνονται στο RePowerEU θα πρέπει να δίνουν προτεραιότητα στις επενδύσεις για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας για τα ευάλωτα νοικοκυριά, καθώς και τις μικρομεσαίες και τις πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Χρηματοδότηση
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά οι επιπλέον επιχορηγήσεις 20 δισ. ευρώ που προτείνει η Επιτροπή να προέλθουν από προηγούμενο πλειστηριασμό εθνικών δικαιωμάτων εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας εκπομπών της ΕΕ, αντί να χρησιμοποιούνται πόροι από το αποθεματικό της ΕΕ για τη σταθερότητα της αγοράς. Επιθυμούν επίσης η Επιτροπή να προσδιορίσει πρόσθετες πηγές πόρων για τη συμπλήρωση της χρηματοδότησης των δράσεων του REPowerEU, μεταξύ άλλων παρέχοντας ευελιξία στη χρήση των μη δαπανηθέντων κονδυλίων, ιδίως της εναπομένουσας χρηματοδότησης από τον κύκλο του προϋπολογισμού 2014-2020.
Οι εν λόγω πρόσθετες επιχορηγήσεις θα διανεμηθούν στα κράτη μέλη λαμβάνοντας υπόψη το ποσοστό ενεργειακής εξάρτησής τους, την αύξηση του κόστους που σχετίζεται με την ενέργεια για τα νοικοκυριά και το μερίδιο των ορυκτών καυσίμων στην ακαθάριστη εγχώρια κατανάλωση ενέργειας.
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τη συμβολή των περιφερειακών αρχών, των ΜΚΟ και των κοινωνικών εταίρων κατά την εφαρμογή των νέων μέτρων.
Διασυνοριακά μέτρα και κλίμα
Οι ευρωβουλευτές καλούν τις χώρες της ΕΕ να διασφαλίσουν ότι τουλάχιστον το 35% των δαπανών τους στο πλαίσιο του REPowerEU θα διατίθεται σε μέτρα που έχουν πολυεθνική διάσταση ή αποτέλεσμα, ακόμη και αν πραγματοποιούνται από μία χώρα της ΕΕ, και εκτός εάν η Επιτροπή χορηγήσει παρέκκλιση υπό συγκεκριμένες συνθήκες.
Συμφώνησαν ότι η αρχή της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης» θα πρέπει να εφαρμόζεται στο πλαίσιο του REPowerEU, εκτός εάν πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις και μόνο για μέτρα που εφαρμόζονται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.
