Κυριακή, 14 Ιουλίου, 2024
ΑρχικήΓεωργίαΚαλλιέργεια ελιάς: Οι ποικιλίες, οι εδαφολογικές συνθήκες και οι καλλιεργητικές απαιτήσεις

Καλλιέργεια ελιάς: Οι ποικιλίες, οι εδαφολογικές συνθήκες και οι καλλιεργητικές απαιτήσεις

Η ελιά είναι δέντρο αειθαλές, με φύλλα λογχοειδή και δερματώδη, σκουροπράσινα στην πάνω επιφάνεια και αργυρόχρωμα στην κάτω. Τα άνθη της είναι λευκού χρώματος, μονοπέταλα και πολύ μικρά και εμφανίζονται προς το τέλος Μαΐου, ενώ ο καρπός ωριμάζει και συλλέγεται στα τέλη του φθινοπώρου και αρχές του χειμώνα.

Ο κορμός της ελιάς είναι οζώδης και καλύπτεται από τεφρόφαιο φλοιό, ενώ ο καρπός της είναι βασικός για τη μεσογειακή διατροφή, τόσο ως βρώσιμος όσο και για την παραγωγή ελαιολάδου.

Η ελιά ευδοκιμεί σε κλίματα εύκρατα χωρίς ακρότητες θερμοκρασίας και υγρασίας, για αυτό είναι ευρύτατα διαδεδομένη στη μεσογειακή ζώνη (Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία, Τουρκία, Αλγερία, Τυνησία και αλλού).

Οι ποικιλίες

Η ελιά αποτελεί την πιο σημαντική καλλιέργεια στην Ελλάδα, όπου απαντώνται αρκετές ποικιλίες, οι οποίες διακρίνονται ανάλογα με το μέγεθος του καρπού και τη χρήση του σε μικρόκαρπες, μεσόκαρπες, μεγαλόκαρπες, σε εκείνες που προορίζονται για ελαιοποίηση (ελαιόλαδο), καθώς και σε εκείνες που προορίζονται για βρώση.

Οι πιο συνηθισμένες ποικιλίες της ελιάς είναι οι εξής:

  • Μεγαλόκαρπες (4,3 – 10,5 γρ.): Κονσερβολιά (Αμφίσσης), Κολυμπάδα, Κοθρέικη (Μανάκι), Καρυδολιά, Καλαμών, Γαϊδουρελιά.
  • Μεσόκαρπες (2,7 – 4,2 γρ.): Πικρολιά, Μεγαρείτικη (Λαδολιά), Θρουμπολιά, Βαλανολιά (Κολοβή), Αδραμυττινή (Μυτιληνιά).
  • Μικρόκαρπες (1,2 – 2,6 γρ.): Τραγολιά, Μυρτολιά (Σμερτολιά), Μαυρελιά, Λιανολιά, Κουτσουρελιά (Πατρινή), Κορωνέικη (Κρητικιά), Αγριελιά.

Καιρικές συνθήκες

Η ελιά μπορεί να καλλιεργηθεί σε διάφορες εδαφοκλιματικές συνθήκες και αντέχει σε διάφορες θερμοκρασίες. Ωστόσο για την παραγωγή υψηλής ποιότητας ελαιοκάρπου χρειάζεται αρκετή ηλιοφάνεια και αρκετές ώρες ψύχους, ενώ ζημιές στα ελαιόδεντρα μπορούν να προκαλέσουν ισχυροί παγετοί το φθινόπωρο και την άνοιξη.

Πρέπει επίσης να αποστραγγίζεται καλά το έδαφος, ώστε να αποφεύγεται η υπερβολική υγρασία στη ρίζα των δέντρων, που έχει ως συνέπεια την εμφάνιση ασθενειών. Σε υγρές περιοχές απαιτείται επίσης αραίωμα των βλαστών της ελιάς για καλό αερισμό, καθώς η υγρασία στο φύλλωμα ευνοεί την εμφάνιση λεκάνιου και μυκήτων.

Άρδευση

Η άρδευση της ελιάς εξαρτάται από τις κλιματικές συνθήκες, τον τύπο του εδάφους, την ηλικία των δέντρων και την ποικιλία των ελιών. Συνήθως, τα ελαιόδεντρα χρειάζονται πότισμα στο ξεκίνημα της άνοιξης, περίπου κατά το Μάρτιο ή τον Απρίλιο, ανάλογα με την περιοχή και τις κλιματικές συνθήκες. Αυτό επιτρέπει στα δέντρα να προετοιμαστούν για την ανάπτυξη των νέων καρπών.

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού τα ποτίσματα πρέπει να είναι πιο συχνά, ειδικά εάν η περιοχή είναι ξηρή ή η εάν είναι ανεπαρκής η υγρασία του εδάφους.

Κατά την άνοιξη και το φθινόπωρο τα ποτίσματα μπορεί να είναι λιγότερο συχνά, ανάλογα με τις βροχοπτώσεις και τις ανάγκες των δέντρων.

Το συχνό πότισμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό κατά τα πρώτα χρόνια μετά τη φύτευση, καθώς τα νεοφυή δέντρα είναι πιο ευαίσθητα στην ξηρασία.

Ψεκασμοί

Όπως αναφέρει ο γεωπόνος κ. Κωνσταντίνος Σιδηρόπουλος, η ελιά έχει αυξημένες καλλιεργητικές απαιτήσεις, είτε πρόκειται για παραγωγή βρώσιμων ελιών είτε για παραγωγή ελαιόλαδου.

«Ο παραγωγός που έχει απαιτήσεις σε ποσότητα και ποιότητα, επισημαίνει ο κ. Κωνσταντίνος Σιδηρόπουλος, πρέπει να εφαρμόσει όλες τις πρακτικές στην καλλιέργεια για να έχει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Απαιτείται, λοιπόν, σωστό κλάδεμα, σωστή λίπανση, σωστή φυτοπροστασία και εντομολογική καταπολέμηση.

»Οι κυριότητες μυκητολογικές προσβολές είναι το, κυκλοκόνιο, το γλοιοσπόριο, η κερκοσπορίαση και η καρκίνωση.

»Στο κυκλοκόνιο οι επεμβάσεις ξεκινούν αμέσως μετά τη συγκομιδή και συνεχίζονται μέχρι την έκπτυξη των πρώτων ανθέων με τα κατάλληλα μυκητοκτόνα που έχουν έγκριση για την ελιά.

»Στο γλοιοσπόριο, ανάλογα με την υγρασία που επικρατεί στην περιοχή, οι ψεκασμοί ξεκινούν από την εμφάνιση των πρώτων καρπιδίων και συνεχίζονται μέχρι την ωρίμανση των καρπών. Μετά τη συγκομιδή γίνεται ένας ακόμα ψεκασμός, ο οποίος ταυτόχρονα καταπολεμά το κυκλοκόνιο.

»Στην κερκοσπορίαση η σοβαρότητα της ασθένειας σχετίζεται με τις υγρές καιρικές συνθήκες κατά την διάρκεια του φθινοπώρου και της άνοιξης. Γίνονται 2 δυο ψεκασμοί κατά τους μήνες Φεβρουάριο έως Απρίλιο με τα κατάλληλα μυκητοκτόνα.

»Η καρκίνωση καταπολεμάται συνήθως με χαλκούχα σκευάσματα. Με τον ψεκασμό για την καρκίνωση ταυτόχρονα καταπολεμάται και το κυκλόνιο».

Εντομολογικές προσβολές

Όπως σημειώνει ο κ. Κωνσταντίνος Σιδηρόπουλος, τα κυριότερα έντομα που προσβάλλουν την ελιά είναι τα εξής:

Ο πυρηνοτρήτης, ο οποίος καταπολεμάται με ψεκασμούς με τα κατάλληλα εντομοκτόνα κατά την έκπτυξη των πρώτων ανθέων, την πτώση των πετάλων και την εμφάνιση των καρπιδίων.

Ο δάκος, ο οποίος είναι ο κυριότερος εχθρός της ελιάς και καταπολεμάται με ψεκασμούς μετά την πτώση των πετάλων και την εμφάνιση των πρώτων καρπιδίων. Οι ψεκασμοί για το δάκο συνεχίζονται εφόσον υπάρχουν μεγάλοι πληθυσμοί και ειδικά μετά τις βροχές λόγω της αύξησης των πληθυσμών.

Τα ακάρεα της ελιάς που διαχειμάζουν στην κάτω επιφάνεια των φύλλων και προξενούν παραμορφώσεις στον καρπό της ελιάς. Οι ψεκασμοί για τα ακάρεα γίνονται με τα κατάλληλα εντομοκτόνα στο κρόκιασμα και μέχρι την άνθιση, και είναι υποχρεωτικοί μόνο για τις επιτραπέζιες ελιές.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Δημοφιλέστερα