Οι ηλιακές αντλίες δίνουν στους αμπελουργούς τη δυνατότητα να διαχειρίζονται αποτελεσματικότερα το νερό, να προσαρμόζονται στις απαιτήσεις κάθε σταδίου ανάπτυξης και να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής.
Συνέντευξη στην Κατερίνα Λαδοπούλου
Η ορθολογική διαχείριση του νερού εξελίσσεται σε κρίσιμο παράγοντα για τη βιωσιμότητα των αμπελώνων, παράλληλα με τον περιορισμό του κόστους. Οι ηλιακές αντλίες, σε συνδυασμό με τεχνολογίες ακριβείας και αισθητήρες υγρασίας, καθώς και με τη στάγδην άρδευση, συμβάλλουν στη μείωση του κόστους και στην αύξηση της ποιότητας των σταφυλιών.
Αυτά επισημαίνει μεταξύ άλλων στη συνέντευξη που ακολουθεί ο διπλωματούχος ηλεκτρολόγος μηχανικός κ. Λεωνίδας Γεωργόπουλος, ιδρυτής και ιδιοκτήτης της Enfos Solar, επίσημου αντιπροσώπου στην Ελλάδα του γερμανικού οίκου ηλιακών αντλιών Lorentz Gmbh.
– Ποια είναι η καλύτερη μέθοδος άρδευσης στο αμπέλι και με ποιες τεχνολογίες μπορεί να επιτευχθεί;
– Η καλύτερη μέθοδος άρδευσης στο αμπέλι θεωρείται, πλέον, η στάγδην άρδευση. Είναι ένας τρόπος ποτίσματος που επιτρέπει ακριβή έλεγχο της ποσότητας του νερού που καταλήγει στο δέντρο, επιτρέποντας στον αγρότη να διαχειρίζεται καλύτερα το διαθέσιμο νερό του και να επιτυγχάνει άριστη ποιότητα του καρπού.
Εννοείται ότι η άρδευση κάθε χωραφιού είναι ξεχωριστή και ιδιαίτερη, καθώς εξαρτάται τόσο από το έδαφος όσο και από την ποικιλία. Παρ’ όλα αυτά, η στάγδην άρδευση μπορεί να προσαρμοστεί κατάλληλα στις απαιτήσεις τόσο του εδάφους, όσο και της εκάστοτε ποικιλίας.
Παρά τα πλεονεκτήματα αυτής της μεθόδου, η άρδευση συνεχίζει να αποτελεί μια ενεργοβόρα και κατ’ επέκταση κοστοβόρα διαδικασία. Η μέχρι τώρα συμβατική μέθοδος ποτίσματος είναι είτε η χρήση αντλιών πετρελαίου ή βενζίνης είτε η χρήση ηλεκτροκίνητων αντλιών με τροφοδότηση από το δίκτυο. Ωστόσο, με την αύξηση των τιμών των καυσίμων, η άντληση απαιτεί ένα πολύ σημαντικό κόστος κατά την παραγωγική διαδικασία.
Τα τελευταία 30 χρόνια, όμως, η γερμανική εταιρεία Lorentz GmbH έχει αναπτύξει την τεχνολογία των ηλιακών αντλιών, δηλαδή αντλίες νερού με πηγή ενέργειας… τον ήλιο. Κύριος στόχος είναι η εκμηδένιση του κόστους λειτουργίας των αντλιών, ώστε να μειωθεί το κόστος παραγωγής για τον αγρότη.
– Ποιες είναι οι πιο κρίσιμες περίοδοι κατά τις οποίες κρίνεται απαραίτητη η άρδευση του αμπελιού, και πώς μπορεί αυτή να εξασφαλιστεί από τις αντλίες νερού;
– Το αμπέλι είναι ένα απαιτητικό φυτό σε νερό αλλά και με αρκετές ιδιαιτερότητες, ανάλογα με την ποικιλία του και το αν προορίζεται το σταφύλι για επιτραπέζια κατανάλωση ή για οινοποιία. Τα πιο σημαντικά στάδια στην ανάπτυξη του καρπού είναι:
- Η περίοδος κατά την οποία το φυτό προετοιμάζεται για την ανθοφορία.
- Η αρχική ανάπτυξη των ρωγών, κατά την οποία το υπερβολικό πότισμα μπορεί να προκαλέσει υπερβολική βλάστηση, ασθένειες και υποβάθμιση ποιότητας, ενώ το ελλιπές πότισμα μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα μικρό καρπό και γενικότερα αδύναμο φυτό.
- Ο περκασμός, όπως λέγεται η περίοδος κατά την οποία «γυαλίζουν» τα σταφύλια και ωριμάζουν, αποκτώντας τα επιθυμητά χαρακτηριστικά.
- Πριν τον τρύγο, περίοδος κατά την οποία το παραπάνω πότισμα μπορεί να οδηγήσει σε πτώση των σακχάρων ή και σε «σκάσιμο» του καρπού.
Σε κάθε περίοδο, λοιπόν, και ανάλογα με τη σύσταση του εδάφους, απαιτείται διαφορετικό πότισμα, τόσο σε ποσότητα όσο και σε συχνότητα. Η στάγδην άρδευση επιτρέπει στους αγρότες να προσαρμόζονται σε κάθε περίπτωση, και το ίδιο πρέπει να επιτυγχάνει και το αντλητικό σύστημα.
Αρχικά, η αντλία θα πρέπει να έχει διαστασιολογηθεί σωστά, ώστε να παρέχει τη σωστή πίεση και τη σωστή παροχή, ενώ πρέπει να υπάρχει και δυνατότητα ρύθμισης για καλύτερο έλεγχο του αντλούμενου νερού.
Τα αντλητικά συστήματα της Lorentz, μέσω των ειδικά διαμορφωμένων controller που περιέχουν, είναι ικανά να ρυθμίσουν την λειτουργία της αντλίας. Μέσω εφαρμογής είναι πολύ εύκολο για τον αγρότη να προγραμματίσει τις ώρες που θα λάβει χώρα το πότισμα, αλλά και να περιορίσει τις στροφές της αντλίας σε περιόδους με μικρότερες απαιτήσεις.
Έτσι, ο αγρότης αποκτά ένα εργαλείο χάρη στο οποίο μπορεί να ξεκινήσει και να τερματίσει το πότισμα χωρίς χρονική δέσμευση και χωρίς ανάγκη επιτόπου παρουσίας.
– Υπάρχουν περίοδοι που οι παραγωγοί μειώνουν τις ποσότητες νερού για να αυξηθεί η συγκέντρωση σακχάρων. Πώς μπορούν να γίνουν ρυθμίσεις στα συστήματα που αφορούν τη χρήση αντλιών;
– Τα αντλητικά συστήματα Lorentz μπορούν μέσω εφαρμογής να δεχθούν οδηγίες τόσο για τη συχνότητα του ποτίσματος όσο και για την ποσότητα του αντλούμενου νερού. Είναι πάρα πολύ σημαντικό στη συγκεκριμένη τακτική η αντλία να μπορεί να ρυθμιστεί να λειτουργεί σε διαφορετικές στροφές από τις ονομαστικές της.
Στις συμβατικές αντλίες περιορίζεται όχι μόνο το εύρος στροφών –π.χ. 2.880 έως 3.000 rpm– αλλά και ο χρόνος ζωής. Αντίθετα οι αντλίες Lorentz μπορούν να λειτουργούν από τις 1.100 έως τις 3.300 rpm χωρίς κανένα πρόβλημα.
Ένα σημαντικό εργαλείο που έχει ενταχθεί ήδη σε πολλούς αμπελώνες είναι οι αισθητήρες υγρασίας, οι οποίοι προγραμματίζουν το πότισμα ανάλογα με τις απαιτήσεις του κάθε σταδίου και τα επίπεδα υγρασίας σε διάφορα βάθη. Σε αυτή την περίπτωση, μπορεί το πότισμα να γίνει επιφανειακό ή να πρέπει να φτάσει πιο βαθιά.
Οι controller των αντλητικών συστημάτων είναι σε θέση να δεχτούν εντολή από το αντίστοιχο σύστημα των αισθητήρων, είτε για να ξεκινήσουν είτε για να τερματίσουν την λειτουργία της αντλίας. Οι πιθανές πολλαπλές εκκινήσεις δεν αποτελούν πρόβλημα στη διάρκεια ζωής των αντλιών.
– Μπορεί η άρδευση ακριβείας να βοηθήσει στην καλύτερη διαχείριση ενός αμπελώνα σε περιόδους κλιματικής αλλαγής;
– Τα φαινόμενα της κλιματικής αλλαγής γίνονται όλο και εντονότερα κάθε χρόνο, επηρεάζοντας την καθημερινότητά μας. Αντίστοιχα επηρεάζονται και οι φυτείες, καθώς κάθε χρόνο παρατηρούνται παρατεταμένοι καύσωνες και ξηρασίες, απότομες βροχοπτώσεις και απότομες αλλαγές σε διάρκεια και σε ένταση. Οι παραπάνω καταστάσεις είναι οι πλέον χειρότερες για την ανάπτυξη των φυτών και για τη διαχείριση από τους αγρότες.
Η άρδευση ακριβείας, λοιπόν, είναι μία λύση που παλαιότερα θεωρούνταν πολυτέλεια, αλλά με το πέρασμα του χρόνου μετατρέπεται σε απόλυτη ανάγκη. Ο συνδυασμός controller, αισθητήρων και αντλιών που μπορούν να συνεργαστούν αποδοτικά μεταξύ τους, δίνει τη δυνατότητα στον αγρότη να ποτίζει μόνο όταν χρειάζεται, όσο χρειάζεται και όπου χρειάζεται.
Έτσι, όχι μόνο επιτυγχάνεται η επιβίωση του καρπού στην κλιματική αλλαγή με προβλέψεις και έγκαιρες παρεμβάσεις, αλλά έχει παρατηρηθεί επίσης ότι αυτή η μέθοδος μειώνει το κόστος παραγωγής, το οποίο μπορεί να περιορισθεί ακόμα παραπάνω όταν πηγή ενέργειας είναι ο ήλιος.
