Στη Συνεδρίαση που πραγματοποιήθηκε μεταξύ των Υπουργών Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χτες, εκφράστηκαν έντονες ανησυχίες για τον αγροτικό τομέα σχετικά με τις συνέπειες της αύξησης ζωοτροφών, εισροών και ενέργειας.
Στο σχετικό ενημερωτικό σημείωμα αναφέρονται τα κάτωθι:
«Ένας συνδυασμός παραγόντων, μεταξύ των οποίων η ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας και η αυξημένη ζήτηση φυσικού αερίου, συνέβαλαν στην τρέχουσα εκτίναξη των τιμών της ενέργειας, ιδίως του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, που έχουν φτάσει σε πρωτοφανή υψηλά επίπεδα. Η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας έχει ισχυρό αντίκτυπο στις τιμές των περισσότερων γεωργικών εισροών. Αυτό ισχύει ιδίως για τις τιμές των λιπασμάτων που υπερδιπλασιάστηκαν σε ένα έτος. Ο δείκτης τιμών λιπασμάτων της Παγκόσμιας Τράπεζας τον Νοέμβριο του 2021 παρουσίασε αύξηση κατά 165 % σε σύγκριση με τον Νοέμβριο του 2020. Ειδικότερα, οι τιμές των αζωτούχων λιπασμάτων συσχετίζονται σε μεγάλο βαθμό με την τιμή του φυσικού αερίου, το οποίο αποτελεί την κύρια πρώτη ύλη για την παραγωγή αμμωνίου ή ουρίας. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, τον Νοέμβριο του 2021 οι παγκόσμιες τιμές της ουρίας και του DAP (φωσφορικό διαμμώνιο) αυξήθηκαν κατά 268% και 102% αντίστοιχα κατά το προηγούμενο έτος. Οι υψηλές τιμές της ενέργειας, σε συνδυασμό με τις διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες που προξένησε η COVID-19, έχουν αυξήσει το κόστος μεταφοράς και επέτειναν την ένταση στις αγορές βασικών προϊόντων. Η ένταση αυτή έδειχνε να μειώνεται τις τελευταίες εβδομάδες του 2021, για παράδειγμα ο Baltic Dry Index (δείκτης ξηρού φορτίου) σημείωσε πτώση κατά 30% τον Δεκέμβριο του 2021 (κόστος χύδην μεταφοράς). Ο δείκτης τιμών των σύνθετων ζωοτροφών της Eurostat για το τρίτο τρίμηνο του 2021 ήταν κατά μέσο όρο 14 % υψηλότερος από την τιμή του προηγούμενου έτους.
Γενικά, οι πληθωριστικές πιέσεις έχουν ενταθεί: η ενέργεια, οι πρώτες ύλες και τα λιπάσματα παρουσίασαν απότομη αύξηση τιμών στη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2021 και πιο πρόσφατα. Ο πληθωρισμός των ειδών διατροφής στην ΕΕ επιταχύνθηκε ελαφρώς από τον Απρίλιο του 2021, φθάνοντας τον Νοέμβριο του 2021 στο επίπεδο του 2,9 % σε ετήσια βάση. Ο πληθωρισμός των ειδών διατροφής παραμένει πολύ χαμηλότερος από το γενικό ποσοστό πληθωρισμού (5,2 % την ίδια περίοδο). Παρόλο που η ΕΚΤ προβλέπει απότομη μείωση του πληθωρισμού, συμπεριλαμβανομένης της συνιστώσας που αφορά την ενέργεια, κατά τη διάρκεια του 2022, οι εξελίξεις της αγοράς σε αυτούς τους τομείς θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά.
Ακόμη, κατά τις δύο τελευταίες συνόδους του Συμβουλίου AGRI/FISH, σχεδόν όλα τα κράτη μέλη επέστησαν την προσοχή στην κατάσταση αυτή επισημαίνοντας τις αρνητικές επιπτώσεις της αύξησης του κόστους των εισροών στα περιθώρια των γεωργών τόσο στον τομέα της κτηνοτροφίας (κόστος ζωοτροφών, ενέργεια κ.λπ.) όσο και στον τομέα των καλλιεργειών (λιπάσματα, ενέργεια κ.λπ.), ενώ πολλά κράτη μέλη ζήτησαν τη λήψη έκτακτων μέτρων για την αγορά. Αυτό ισχύει ιδίως για ορισμένους τομείς, όπως το χοίρειο κρέας, όπου το αυξανόμενο κόστος των εισροών, ιδίως των ζωοτροφών, και η μεγάλη προσφορά λόγω άλλων παραγόντων έχουν συρρικνώσει τα περιθώρια κέρδους σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα ή τα έχουν εξαλείψει».
Επιπλέον, τονίζεται πως, σχεδόν σε ολόκληρη την ΕΕ, οι επιπτώσεις της αύξησης του κόστους των ζωοτροφών και της ενέργειας γίνονται αισθητές σε μεγάλο βαθμό. Στο πλαίσιο αυτό, στις γραπτές παρατηρήσεις τους αρκετά κράτη μέλη, ιδίως η Βουλγαρία, η Τσεχία, η Γερμανία, η Ισπανία, η Κροατία, η Λετονία, η Ουγγαρία, η Μάλτα, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Σλοβακία, ζήτησαν να ληφθούν το συντομότερο δυνατόν έκτακτα μέτρα για την αγορά ή να παρασχεθεί άμεση στήριξη. Ωστόσο, η Βουλγαρία τόνισε την ανάγκη να αποφευχθεί η διάθεση αποθεμάτων στην αγορά σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία οι τιμές παρουσιάζουν κάποιες ενδείξεις μεταστροφής. Κατά την άποψη της Γερμανίας, Ισπανίας, Λιθουανίας, Πορτογαλίας και Φιλανδίας, η κατάσταση δικαιολογεί την παρακολούθηση και την έγκριση πρωτοβουλιών που αποσκοπούν στην πρόβλεψη σοβαρών διαταραχών στις γεωργικές αγορές και στην προετοιμασία πιθανών τρόπων δράσης.
Από την πλευρά του ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Σπήλιος Λιβανός, κατά τη διάρκεια της σχετικής συζήτησης στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της Ε.Ε. ζήτησε τη δημιουργία ενός ειδικού πλαισίου πλαίσιο στήριξης και ενίσχυσης των γεωργών και κτηνοτρόφων μας, Ελλήνων και Ευρωπαίων, έτσι ώστε, να προστατεύονται από τις αυξήσεις τιμών στον τομέα της ενέργειας, των ζωοτροφών και των λιπασμάτων.
Μετά τη συνεδρίαση ο κ Λιβανός δήλωσε: «Έθεσα μετ’ επιτάσεως στο Συμβούλιο Υπουργών και τους Επιτρόπους, εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το φλέγον ζήτημα της συνεχιζόμενης ραγδαίας αύξησης των τιμών της ενέργειας, των ζωοτροφών και των λιπασμάτων. Είναι η ώρα η Ε.Ε. να δημιουργήσει ένα ειδικό πλαίσιο στήριξης και ενίσχυσης των γεωργών και κτηνοτρόφων μας, Ελλήνων και Ευρωπαίων, που βλέπουν το κόστος παραγωγής τους να φθάνει στα ύψη, δημιουργώντας τεράστια προβλήματα βιωσιμότητας και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμα και επιβίωσης για τους Έλληνες παραγωγούς. Επίσης, δώσαμε στήριξη στις προτεραιότητες της Γαλλικής Προεδρίας, για μια ισχυρή και κυρίαρχη Ευρώπη της ανάκαμψης, ανάπτυξης, ασφάλειας και αλληλεγγύης. Μια Ευρώπη που στηρίζει τους παραγωγούς μας, τοποθετεί την αγροτική ανάπτυξη στο επίκεντρο της Ευρωπαϊκής οικονομίας, προστατεύει τους κανονισμούς και εξασφαλίζει ίσους όρους ανταγωνισμού για τα προϊόντα μας σε σχέση με τις εισαγωγές από τρίτες χώρες».
