Σε μία από τις δυσκολότερες περιόδους των τελευταίων δεκαετιών βρίσκεται η ελληνική κτηνοτροφία, με τους παραγωγούς να κάνουν λόγο για συνθήκες ασφυξίας που απειλούν ευθέως τη βιωσιμότητα του κλάδου. Το υψηλό και παρατεταμένο κόστος παραγωγής, οι αλλεπάλληλες ζωονόσοι και η ανεπαρκής –όπως καταγγέλλεται– θεσμική στήριξη, έχουν οδηγήσει σε κινητοποιήσεις σε όλη τη χώρα.
Σύμφωνα με φορείς της αγοράς, οι διαμαρτυρίες δεν αποτελούν απλώς πίεση προς την Πολιτεία, αλλά «κραυγή αγωνίας» για το μέλλον της πρωτογενούς παραγωγής και της ελληνικής υπαίθρου. «Κάθε πολιτική απόφαση που λαμβάνεται χωρίς τη συμμετοχή των ανθρώπων της παραγωγής υπονομεύει ένα ολόκληρο οικοσύστημα», τονίζεται χαρακτηριστικά.
Ευλογιά αιγοπροβάτων και Ρουμλουκίου: μια απώλεια εθνικής σημασίας
Η πρόσφατη έξαρση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων ανέδειξε με δραματικό τρόπο τα κενά στην προστασία του ζωικού κεφαλαίου. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η θανάτωση του μοναδικού καθαρόαιμου ποιμνίου της αυτόχθονης φυλής Ρουμλουκίου στην Ημαθία, γεγονός που ισοδυναμεί με την οριστική απώλεια ενός πολύτιμου γενετικού πόρου.
Οι αυτόχθονες φυλές, σύμφωνα με ειδικούς και φορείς του κλάδου, δεν αποτελούν απλώς παραγωγικά ζώα, αλλά ενσωματώνουν γενετική ανθεκτικότητα, ποιοτικά χαρακτηριστικά, τοπική γνώση και πολιτιστική κληρονομιά. Η εξαφάνισή τους συνδέεται άμεσα με τη μείωση της εθνικής ανθεκτικότητας και της αγροδιατροφικής αυτονομίας της χώρας.
Ευρωπαϊκά εργαλεία, εθνικές καθυστερήσεις
Το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο (Κανονισμοί 2020/687, 2016/429 και 2023/361) προβλέπει δυνατότητες που, σύμφωνα με την ΕΔΟΤΟΚΚ, παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητες από την Ελλάδα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται παρεκκλίσεις από τη μαζική θανάτωση για λόγους βιοποικιλότητας, επείγοντα προγράμματα εμβολιασμού και ειδικά σχέδια διάσωσης απειλούμενων φυλών.
Στη συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο πλαίσιο του Intergroup on Sustainable Livestock Farming (27/11/2025), αναδείχθηκε η ανάγκη δίκαιης κατανομής του κόστους των ζωονόσων σε ολόκληρη την κοινωνία. Όπως τονίζεται, η Ελλάδα δεν διαθέτει πλέον περιθώρια νέων καθυστερήσεων.
Οι αδιαπραγμάτευτες προτεραιότητες
Η ΕΔΟΤΟΚΚ θέτει συγκεκριμένες προτεραιότητες για μια ανθεκτική ελληνική κτηνοτροφία: θεσμική προστασία και ανασύσταση των αυτόχθονων φυλών, στοχευμένους εμβολιασμούς με επιστημονικά κριτήρια, ενίσχυση της Εθνικής Τράπεζας Ζωικού Γενετικού Υλικού και των δομών του ΕΛΓΟ, ταχείες και δίκαιες αποζημιώσεις, καθώς και περιφερειακά μέτρα βιοασφάλειας προσαρμοσμένα στις ανάγκες κάθε περιοχής.
«Ώρα για αποφάσεις, όχι για διαχείριση κρίσεων»
Όπως υπογραμμίζεται, η πρωτογενής παραγωγή δεν είναι ένας απλός οικονομικός κλάδος, αλλά πυλώνας της επισιτιστικής ασφάλειας, της κοινωνικής συνοχής και της πολιτιστικής ταυτότητας της χώρας. Η απώλεια φυλών όπως το Ρουμλουκίου λειτουργεί ως προειδοποιητικό σήμα για το μέλλον.
Η ΕΔΟΤΟΚΚ καλεί την Πολιτεία να προχωρήσει άμεσα σε στρατηγικές αποφάσεις, αξιοποιώντας πλήρως τα ευρωπαϊκά εργαλεία και ενισχύοντας τη συμμετοχή των παραγωγών. «Η ελληνική κτηνοτροφία δεν μπορεί να περιμένει άλλο», επισημαίνεται, «το μέλλον της κρίνεται τώρα».
