Σε μεγάλο πρωταγωνιστή του αγροδιατροφικού τομέα εξελίσσεται αυτή την περίοδο το ελαιόλαδο, η τιμή του οποίου έχει φτάσει στα 8 ευρώ μίνιμουμ το κιλό για τον παραγωγό, με αποτέλεσμα το λάδι να μετατρέπεται σε είδος πολυτελείας για την ελληνική οικογένεια, η οποία αντιμετωπίζει ούτως ή άλλως ιδιαίτερα βεβαρημένες υποχρεώσεις στην καθημερινότητά της για τις βασικές δαπάνες του σπιτιού της.
Η κατάσταση αυτή απασχολεί παραγωγούς, τυποποιητές και εμπόρους που καλούνται να λύσουν ένα σταυρόλεξο για «γερούς λύτες», ενώ από την άλλη η αδυναμία των Ελλήνων καταναλωτών να αγοράσουν ελαιόλαδο σε τόσο υψηλές τιμές είναι πιθανό να οδηγήσει στην αντικατάσταση του ελαιολάδου με άλλα προϊόντα, όπως είναι φυτικά βούτυρα και σπορέλαια.
Στο πλαίσιο αυτό επικοινωνήσαμε με την κ. Στέλλα Θεοδοσίου, αναπληρώτρια διευθύντρια του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τυποποιήσεως Ελαιολάδου (Σ.Ε.ΒΙ.Τ.ΕΛ.), και μιλήσαμε μαζί της για τα κρίσιμο ζητήματα που προκύπτουν ενόψει της νέας ελαιοκομικής περιόδου.
Συνέντευξη στην Κατερίνα Λαδοπούλου
Agro.Tec: Σε λίγο ξεκινά η ελαιοκομική περίοδος. Πώς αναμένετε ότι θα πάει η φετινή παραγωγή ελαιολάδου από άποψη ποσότητας αλλά και τιμής;
– Η αλήθεια είναι ότι η νέα ελαιοκομική περίοδος διαφοροποιείται από τις προηγούμενες. Ακολουθώντας τον κύκλο της ελιάς, στην Ελλάδα δεν θα έχουμε τα επίπεδα παραγωγής που είχαμε κατά την προηγούμενη περίοδο (350.000 τόνους), καθώς η ελαιοκαλλιέργεια αντιμετώπισε δύσκολες καιρικές συνθήκες, οπότε η παραγωγή αναμένεται αρκετά μειωμένη. Η εκτίμησή μας είναι ότι η παραγωγή ελληνικού ελαιολάδου δύσκολα θα ξεπεράσει τους 180.000 τόνους.
Σχετικά με την τιμή, θα πρέπει να εξηγήσουμε ότι επηρεάζεται άμεσα τόσο από την παραγωγή των δύο βασικών ελαιοπαραγωγών χωρών, της Ισπανίας και της Ιταλίας, όσο και από τη συνολική παγκόσμια παραγωγή· και φυσικά εξαρτάται άμεσα και από τη ζήτηση. Η πρόβλεψη μάλλον δεν είναι αισιόδοξη, καθώς φαίνεται ότι η παραγωγή θα είναι μειωμένη σε επίπεδο Ε.Ε. και ότι η ζήτηση θα είναι αυξημένη, οπότε η τιμή θα ξεκινήσει σε επίπεδα υψηλά.
Ωστόσο, ελπίζουμε να σταθεροποιηθεί σταδιακά, αφού οι συνεχείς ανατιμήσεις της πρώτης ύλης οδηγούν στη μείωση κατανάλωσης, δυσάρεστη εξέλιξη για όλους τους εμπλεκόμενους στην παραγωγική διαδικασία.
Ευχόμαστε μια καλή ελαιοκομική χρονιά με εξαιρετικής ποιότητας ελαιόλαδα, αλλά κυρίως σταδιακή έστω επαναφορά της σταθερότητας στην αγορά για όλους τους κρίκους αλυσίδας: παραγωγούς, ελαιουργούς, διακινητές, τυποποιητές, εξαγωγείς αλλά και καταναλωτές· δηλαδή για όλους μας.
Agro.Tec: Θα μπορούσε να υπάρξει σταθερή τιμή στο ελαιόλαδο, βάσει εθνικής πολιτικής, ώστε να μειωθεί το κοστολόγιο, προκειμένου να γίνουν κινήσεις τυποποίησης και προώθησης σε μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής;
– Τα τελευταία χρόνια, οι τυποποιητικές επιχειρήσεις του κλάδου μας αντιμετωπίζουν διαρκείς ανατιμήσεις σε όλα τα επίπεδα και προσπαθούν σε ένα πολύ ανταγωνιστικό περιβάλλον να απορροφούν αυξήσεις, ώστε να διατηρούν το μερίδιο αγοράς τους τόσο στην εγχώρια όσο και στην διεθνή αγορά. Οι τυποποιητικές επιχειρήσεις του ελαιολάδου και των επώνυμων εξαγωγών μας, έχοντας ήδη αντιμετωπίσει τη μείωση της κατανάλωσης λόγω της πίεσης των νοικοκυριών, το υψηλό κόστος ενέργειας, συσκευασίας και επιτοκίων, καλούνται πλέον να αντιμετωπίσουν και την εκτόξευση των τιμών της πρώτης ύλης και τις μεταβολές τους.
Οφείλουμε να διευκρινίσουμε ότι οι τυποποιητικές επιχειρήσεις διαχειρίζονται τις προμήθειες των αγορών τους σταδιακά και ανάλογα με τη ζήτηση, από την εκκίνηση κάθε ελαιοκομικής περιόδου (Νοέμβριο) μέχρι την έναρξη της επόμενης (Οκτώβριο), και λειτουργούν σύμφωνα με το αυστηρό πλαίσιο της εθνικής και ενωσιακής νομοθεσίας. Κατά συνέπεια, η διαμόρφωση της τιμής του τελικού επώνυμου ελαιολάδου είναι κατά το μεγαλύτερο ποσοστό αποτέλεσμα του κόστους πρώτης ύλης.
Η πολιτεία θα μπορούσε να συμβάλει με δράσεις υπέρ της τυποποίησης και της κατανάλωσης τυποποιημένου ελαιολάδου. Ας μην ξεχνάμε, ότι ο τομέας μας είναι πυλώνας ανάπτυξης της παραγωγικής διαδικασίας και συμβάλλει καθοριστικά στην ενίσχυση της εθνικής μας οικονομίας. Επενδύει συνεχώς, παράγει αξία στο εθνικό μας προϊόν και συμβάλλει καθοριστικά στην διασφάλιση του καταναλωτή.
Πολλές δράσεις θα μπορούσαν να γίνουν με την πρωτοβουλία ή την αρωγή της πολιτείας, ωστόσο βασική προϋπόθεση είναι η τήρηση των υφιστάμενων κανόνων και της νομοθεσίας στην εσωτερική μας αγορά, όπως:
Agro.Tec: Οι έλεγχοι για τον περιορισμό και την πάταξη της διακίνησης του ανώνυμου προϊόντος αμφιβόλου ποιότητας.
– Η εφαρμογής της υποχρέωσης των καταστημάτων μαζικής εστίασης αποκλειστικής διάθεσης μόνο μέσω σφραγισμένων μη επαναγεμιζόμενων συσκευασιών ή συσκευασιών μιας χρήσης, ελαίου που προορίζεται για επιτραπέζια χρήση από τον τελικό καταναλωτή.
Agro.Tec: Η επίσπευση της επιστροφής του ΦΠΑ στις εξαγωγικές επιχειρήσεις.
– Ευέλικτα χρηματοδοτικά εργαλεία για τη λειτουργία, την έρευνα, τις επενδύσεις των επιχειρήσεων.
Εάν κατορθώσουμε τα αυτονόητα, τότε θα μπορέσουμε να συζητήσουμε νέες δράσεις τόνωσης της κατανάλωσης. Οι ουσιαστικές παρεμβάσεις όλων ανεξαιρέτως των αρμοδίων υπηρεσιών ελέγχου για την αποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας, είναι καθοριστικής σημασίας για την ασφάλεια του καταναλωτή και την πορεία του εθνικού μας προϊόντος.
Το ελαιόλαδο, είναι συνώνυμο της ελληνικής παράδοσης, της ιστορίας και της διατροφής μας· ωστόσο, οι παρούσες συνθήκες και η υψηλή ανταγωνιστικότητα της παγκόσμιας αγοράς ελαιολάδου απαιτούν την προσοχή όλων των εμπλεκόμενων στον τομέα αλλά κυρίως της πολιτείας, προκειμένου η αγορά να σταθεροποιηθεί και το ελαιόλαδο να παραμείνει πρώτη επιλογή του καταναλωτή.
Agro.Tec: Ποιες είναι οι περιοχές που φαίνεται να έχουν καλύτερη απόδοση φέτος στη χώρα;
– Η ελληνική ελαιοπαραγωγή την προσεχή ελαιοκομική περίοδο (2023 / 2024) θα είναι μειωμένη. Το Ηράκλειο, η Μεσσηνία, η Τριφυλλία, η Ηλεία, τα Χανιά και η Λακωνία παραγωγικά θα έχουν καλύτερες αποδόσεις ποσοτικά σε σύγκριση με άλλους νομούς.
Agro.Tec: Τι αναμένουμε από τις άλλες χώρες της λεκάνης της Μεσογείου;
– Οι διακυμάνσεις στην παγκόσμια παραγωγή ελαιολάδου είναι εμφανείς, με πτωτική τάση. Συγκεκριμένα, η παραγωγή την περίοδο 2023/2024 σε κύριες παραγωγικές χώρες –Ιταλία, Τυνησία, Τουρκία, Πορτογαλία, Μαρόκο, Ισπανία– αναμένεται μειωμένη κατά 820.000 τόνους.
Agro.Tec: Πόσο σημαντική είναι η τυποποίηση του ελαιολάδου για τη χώρα μας;
– Ο τομέας μας είναι πυλώνας ανάπτυξης της παραγωγικής διαδικασίας και συμβάλλει καθοριστικά στην ενίσχυση της εθνικής μας οικονομίας, αφού δίνει προστιθέμενη αξία στο προϊόν. Στη χώρα μας υπάρχουν 852 αναγνωρισμένες τυποποιητικές επιχειρήσεις ελαιολάδου ανά την Ελλάδα. Αυτό σημαίνει ότι έχουν γίνει επενδύσεις σε αυτή την κατεύθυνση, δίνοντας οικονομική πνοή σε τοπικές κοινωνίες της ελληνικής περιφέρειας. Επιπροσθέτως, με πρωτοποριακές συσκευασίες ελληνικού ελαιολάδου εξαιρετικής ποιότητας και με συμμετοχές σε διεθνείς διαγωνισμούς, τα επώνυμα ελαιόλαδα έχουν διαφημίσει την Ελλάδα στο εξωτερικό και την έχουν καταξιώσει στη συνείδηση των Ευρωπαίων –και όχι μόνο– καταναλωτών.
Κάθε μια από αυτές τις επιχειρήσεις έχει επενδύσει στην ποιοτική αξία του εθνικού μας προϊόντος και έχει κατακτήσει ένα μερίδιο αγοράς είτε στο εσωτερικό είτε στο εξωτερικό. Αυτή η προσπάθεια εάν περιοριστεί θα είναι ανασταλτικός παράγοντας προόδου του κλάδου και κατ’ επέκταση του ελληνικού ελαιολάδου.
Στο σημείο αυτό υπενθυμίζουμε ότι η τυποποίηση του ελαιολάδου αποτελεί τον κύριο παράγοντα της εξασφάλισης των καταναλωτών για τη γνησιότητα και την ποιότητα του προϊόντος. Τα επώνυμα, τυποποιημένα ελαιόλαδα ελέγχονται αυστηρά και σταθερά από τους αρμόδιους φορείς. Οι έλεγχοι αυτοί αποτελούν τη δικλείδα ασφαλείας για τους καταναλωτές και εγγυώνται την καθαρότητα του τελικού προϊόντος. Κατά την τυποποίηση πρέπει οπωσδήποτε να αναγράφονται υποχρεωτικές ενδείξεις όπως η ημερομηνία λήξης αλλά και τα στοιχεία του τυποποιητή. Οι συσκευασίες που χρησιμοποιούνται έχουν επιλεγεί με αυστηρά κριτήρια για την ποιοτική διασφάλιση του προϊόντος και είναι εφοδιασμένες με πώμα ασφαλείας για την αποφυγή νοθείας.
Agro.Tec: Ποιες ενέργειες προγραμματίζονται από τον Σ.Ε.ΒΙ.Τ.ΕΛ. για την ανάδειξη της νέας εσοδείας του ελληνικού ελαιολάδου για την περίοδο 2023 – 2024;
– Ο Σ.Ε.ΒΙ.Τ.ΕΛ., ήδη μαζί με άλλους φορείς του ελαιολάδου –όπως είναι η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ελαιολάδου (ΕΔΟΕ), η Επιστημονική Εταιρεία Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας (4Ε) και ο Σύνδεσμος Τυποποιητών Ελαιολάδου Κρήτης (ΣΥ.Τ.Ε.Κ.) πραγματοποίησαν κοινή συνέντευξη τύπου προκειμένου να ενημερώσουν υπεύθυνα για την κατάσταση της αγοράς ελαιολάδου.
Κοινός στόχος και κεντρικό μήνυμα της εκδήλωσης αυτής είναι η συνεργασία και η έγκυρη ενημέρωση, προκειμένου o παραγωγός να ενημερωθεί για τις πρόσφατες επικείμενες αλλαγές στην ευρωπαϊκή νομοθεσία που αυστηροποιούνται και απαιτούν την αυξημένη προσοχή του και ο καταναλωτής να συνεχίσει να εμπιστεύεται το ελληνικό τυποποιημένο ελαιόλαδο.
Το ελαιόλαδο είναι βασικό στοιχείο της ελληνικής και μεσογειακής διατροφής, αναγνωρισμένο διεθνώς για την ποιοτική και διαθρεπτική του υπεροχή. Οι δύσκολες συνθήκες πρέπει να μας ενώνουν και σίγουρα δεν πρέπει να στερήσουν από τη διατροφή μας ένα προϊόν υψηλής διατροφικής αξίας.
Ο σχεδιασμός του Συνδέσμου είναι η πιο άμεση και ενεργή επαφή με τους παραγωγούς προκειμένου να επικοινωνηθούν οι νέες αλλαγές στην ευρωπαϊκή νομοθεσία και ίσως μια επικοινωνιακή καμπάνια υπέρ του τυποποιημένου ελαιολάδου.
Agro.Tec: Πόσο θωρακισμένες είναι οι ελληνικές επιχειρήσεις τυποποίησης απέναντι σε ακραία καιρικά φαινόμενα που πλήττουν όλο και πιο συχνά τον δυτικό κόσμο;
– Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τη γεωργία παγκοσμίως· αυτό σημαίνει ότι συνολικά η γεωργική βιομηχανία καλείται να αντιμετωπίσει αυτή την πρόκληση. Τα ακραία φαινόμενα είναι λογικό να αποτελούν ανησυχία αφού διαταράσσουν όχι μόνο την ελαιοκαλλιέργεια αλλά και άλλες καλλιέργειες διεθνώς.
Η αντιμετώπιση θα πρέπει να είναι συλλογική και ίσως είναι απαραίτητη η χάραξη πολιτικής αντιμετώπισης αυτής της κρίσης σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.
Οι ελληνικές τυποποιητικές επιχειρήσεις λειτουργούν εντός νομοθετικού πλαισίου και έχουν τη βούληση να συζητούν, να εργάζονται και να συνεργάζονται με πρωταρχικό στόχο τη σταθερότητα στην αγορά και τη διατήρηση αυτού του μοναδικού προϊόντος, του ελαιολάδου, ως βασικού συστατικού της διατροφής μας.
