Ο τύπος της ελιάς, η κλίση του εδάφους, αλλά και η πυκνότητα της φύτευσης παίζουν καθοριστικό ρόλο για την επιλογή ενός ελαιοραβδιστικού
Γράφει ο κ. Δημήτρης Μύταρος, ελαιοκαλλιεργητής, ψηφιακός δημιουργός του «Farmer Evolution»
Για την επιλογή του κατάλληλου ελαιοραβδιστικού είναι σημαντικό να ληφθούν υπόψη διάφοροι παράγοντες, όπως είναι η ποικιλία και ο τύπος των ελαιόδεντρων, το μέγεθος της καλλιέργειας, η μορφολογία του εδάφους, ο τρόπος συγκομιδής και ο διαθέσιμος προϋπολογισμός.
Σημαντικό ρόλο στην επιλογή παίζει καταρχάς η ποικιλία των ελαιόδεντρων. Εάν οι ελιές προορίζονται για ελαιοποίηση, τότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί οποιοσδήποτε τύπος ελαιοραβδιστικού. Αντίθετα, για βρώσιμες ελιές προτιμώνται εργαλεία που δεν τραυματίζουν τους καρπούς, διατηρώντας έτσι την ποιότητα του τελικού προϊόντος.
Το μέγεθος του χωραφιού και η μορφολογία του εδάφους αποτελούν επιπλέον καθοριστικούς παράγοντες που δεν πρέπει να παραβλέπονται. Για παράδειγμα, όταν έχουμε μεγάλες εκτάσεις και επίπεδα εδάφη, τότε έχουμε τη δυνατότητα να επιλέξουμε αυτόνομα μηχανοκίνητα ελαιοραβδιστικά ή παρελκόμενα σε τρακτέρ.
Τα μηχανήματα αυτά επιτρέπουν τη συλλογή μεγάλων ποσοτήτων ελαιοκάρπου σε σύντομο χρονικό διάστημα, μειώνοντας το κόστος εργασίας και αντιμετωπίζοντας το ζήτημα της εύρεσης εργατικών χεριών για τις αγροτικές εργασίες.
Σε δύσβατες, όμως, περιοχές με επικλινές έδαφος και μικρότερες εκτάσεις, τα ελαφριά ελαιοραβδιστικά χειρός, που λειτουργούν με μπαταρία ή γεννήτρια, είναι προτιμότερα λόγω της ευκολίας στη μεταφορά και στη χρήση τους.
Νέοι αγρότες και ελαιοσυγκομιδή
Η επιλογή του σωστού εξοπλισμού είναι εξίσου κρίσιμη για νέους αγρότες που μόλις ξεκινούν την ενασχόλησή τους με την ελαιοκαλλιέργεια. Η σωστή συντήρηση και ο κατάλληλος χειρισμός των μηχανημάτων μειώνουν τις ζημιές κατά τη διάρκεια της συγκομιδής και εξασφαλίζουν την παραγωγή εξαιρετικής ποιότητας ελαιολάδου.
Επιπλέον, η συγκομιδή πρέπει να γίνεται σε κατάλληλους χρόνους, δηλαδή όταν η αλλαγή του χρώματος των καρπών είναι εμφανής, συνήθως από Νοέμβριο μέχρι Δεκέμβριο. Συγκομίζοντας νωρίτερα, δίνουμε στα δέντρα την δυνατότητα να ξεκουραστούν πριν από την επόμενη ελαιοκομική περίοδο, κάτι που συμβάλλει στην υγεία και στην αποδοτικότητα των δέντρων μακροπρόθεσμα.
Τύποι ελαιοραβδιστικών
Στην ελληνική αγορά βρίσκουμε ποικίλους τύπους ελαιοραβδιστικών χειρός. Ένα από τα πλέον διαδεδομένα είναι τα παλμικά ελαιοραβδιστικά τύπου «αχινού» ή «νιφάδας», τα οποία είναι ιδιαίτερα δημοφιλή, λόγω του χαμηλού τους κόστους και της αθόρυβης λειτουργίας τους.
Τα ελαιοραβδιστικά αυτά μπορούν να λειτουργήσουν τόσο με γεννήτρια όσο και με μπαταρία, τύπου αυτοκινήτου, κάτι που διευκολύνει την τροφοδοσία τους σε απομακρυσμένες περιοχές. Έχουν, επίσης, τη δυνατότητα προσθήκης επέκτασης, επιτρέποντας την πρόσβαση σε ψηλά σημεία, κάτι που είναι ιδανικό για δέντρα με μεγάλο ύψος.
Τα ελαιοραβδιστικά τύπου «χτένας» είναι μια άλλη δημοφιλής επιλογή και διατίθενται σε όλες τις εκδόσεις κινητήρα, όπως βενζίνης, ρεύματος, αέρα και μπαταρίας, προσφέροντας μεγάλη ευελιξία στην επιλογή, ανάλογα με τις συγκεκριμένες ανάγκες του χρήστη.
Τα πιο διαδεδομένα είναι τα ηλεκτρικά ελαιοραβδιστικά, των οποίων το μοτέρ βρίσκεται είτε μπροστά στην κεφαλή του ελαιοραβδιστικού είτε στο πίσω μέρος, ενώ πολλά από αυτά διαθέτουν ταχύτητες έτσι ώστε να μπορούν να αυξομειώνουν τις στροφές του μηχανήματος ανάλογα με τις απαιτήσεις της συγκομιδής.
Τα ελαιοραβδιστικά με δόνηση είναι μια άλλη κατηγορία που αξίζει να αναφερθεί. Αυτά τα μηχανήματα λειτουργούν με βενζινοκινητήρα και μεταδίδουν δόνηση στο μπροστινό μέρος του ελαιοραβδιστικού, απ’ όπου η δόνηση μεταφέρεται μέσω ενός γάντζου στα κλαδιά του δέντρου. Παρά τα μειονεκτήματα, όπως είναι ο αυξημένος θόρυβος και το βάρος τους, το μεγάλο πλεονέκτημα αυτών των μηχανημάτων είναι ότι μπορούν να ρίξουν τις ελιές από τα δέντρα χωρίς να τις τραυματίζουν. Για το λόγο αυτό είναι ιδανικά για τη συγκομιδή βρώσιμων ελιών.
Τα αυτόνομα μηχανοκίνητα ελαιοραβδιστικά και τα παρελκόμενα σε τρακτέρ αποτελούν μια εξαιρετική επιλογή για μεγάλες εκτάσεις. Διαθέτουν μεγάλα συστήματα με εύκαμπτα ραβδιά σιλικόνης που μπορούν να ραβδίσουν ταυτόχρονα μεγάλο μέρος του δέντρου, μειώνοντας σημαντικά το χρόνο συγκομιδής και κάνοντας τη διαδικασία πιο αποδοτική.
Για δύσβατες περιοχές, τα ελαφριά ελαιοραβδιστικά χειρός με χρήση μπαταρίας είναι ιδανικά, καθώς είναι εύκολα στη μεταφορά και επιτρέπουν την άνετη συγκομιδή. Στις περιοχές αυτές, η ευκολία μεταφοράς και η ευελιξία των ελαιοραβδιστικών χειρός είναι σημαντικά πλεονεκτήματα. Σε επίπεδες περιοχές, μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο τα χειροκίνητα ελαιοραβδιστικά όσο και τα μεγαλύτερα μηχανοκίνητα ελαιοραβδιστικά, επιτρέποντας τη γρήγορη και αποδοτική συγκομιδή.
Πυκνότητα φύτευσης
Η πυκνότητα της φύτευσης παίζει σημαντικό ρόλο στην επιλογή του ελαιοραβδιστικού. Σε πιο πυκνές φυτείες, είναι απαραίτητη η επιλογή ενός ελαιοραβδιστικού που μπορεί να κινηθεί εύκολα μεταξύ των δέντρων, χωρίς να προκαλεί ζημιές και χωρίς να είναι δύσκολο στη χρήση του.
Τα δονητικά ελαιοραβδιστικά δεν είναι η ιδανική επιλογή σε πολύ πυκνές φυτεύσεις, καθώς μπορεί να είναι δύσκολη η πρόσβαση και ο χειρισμός τους μεταξύ των δέντρων. Αντίθετα, τα ελαφρύτερα ελαιοραβδιστικά χειρός είναι πιο εύχρηστα σε τέτοιες περιπτώσεις.
Ασφάλεια
Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι τα ελαιοραβδιστικά που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά πληρούν όλες τις προδιαγραφές ασφαλείας, αρκεί να προέρχονται από επίσημους κατασκευαστές.
Στην Ελλάδα διαθέτουμε πολλούς αξιόπιστους και ποιοτικούς κατασκευαστές, οι οποίοι παράγουν υψηλής ποιότητας ελαιοραβδιστικά, τόσο τύπου «αχινού» όσο και τύπου «χτένας», τα οποία δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από τα αντίστοιχα προϊόντα του εξωτερικού.
Η αξιοπιστία αυτών των μηχανημάτων είναι πολύ υψηλή, και γι’ αυτό τα προτιμούν πλέον και ελαιοκαλλιεργητές από το εξωτερικό.
Κατά τη διάρκεια της συγκομιδής, οι αγρότες πρέπει να λαμβάνουν μέτρα προστασίας. Ο εξοπλισμός προστασίας περιλαμβάνει γυαλιά για την προστασία των ματιών από πιθανή επαφή με τις ελιές ή τα κλαδιά κατά τη χρήση του ελαιοραβδιστικού. Ωτοασπίδες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την προστασία της ακοής από τον θόρυβο των μηχανημάτων, ειδικά όταν χρησιμοποιούνται μηχανοκίνητα ελαιοραβδιστικά. Κατάλληλα υποδήματα, όπως τα ορειβατικά παπούτσια, είναι επίσης σημαντικά για ασφαλή εργασία, ιδιαίτερα σε επικλινή εδάφη.
Τραυματισμός καρπών και δέντρων
Όσον αφορά τον τραυματισμό των ελιών κατά τη διαδικασία της συγκομιδής, αυτό εξαρτάται κυρίως από τη σωστή ρύθμιση και χρήση του ελαιοραβδιστικού. Η λανθασμένη χρήση ή οι υψηλές στροφές μπορεί να προκαλέσουν ζημιές στους καρπούς και στα κλαδιά του δέντρου, προκαλώντας πληγές και έντονη φυλλόπτωση.
Συνεπώς, είναι βασικό να διατηρούνται χαμηλές στροφές κατά τη χρήση και να εφαρμόζεται το ελαιοραβδιστικό σωστά στα κλαδιά του δέντρου, ανάλογα με τον τύπο του μηχανήματος που χρησιμοποιείται.
Υπάρχουν όμως διάφορα μοντέλα ελαιοραβδιστικών, τύπου «αχινού» που διαθέτουν εύκαμπτο υλικό στις κεφαλές τους, και δεν προκαλούν πληγές στον καρπό ή στο ίδιο το δέντρο.
Συμπερασματικά, η επιλογή του κατάλληλου ελαιοραβδιστικού, καθώς και η σωστή χρήση του, μπορεί να κάνει τη διαδικασία της συγκομιδής πιο αποδοτική και αποτελεσματική, ενώ παράλληλα προστατεύει την ποιότητα της σοδειάς και την υγεία των δέντρων μακροπρόθεσμα.
