Η σημασία του σχεδιασμού, οι επιδοτήσεις και η ανάπτυξη μίας κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης ως επιχείρησης.
Άρθρο του κ. Γιώργου Τσουμάνη, τεχνικού αυτοματισμού της Farmsystems
Ο σχεδιασμός και εν συνεχεία η κατασκευή μίας σταβλικής εγκατάστασης παίζουν καθοριστικό ρόλο στην παραγωγικότητα μίας κτηνοτροφικής μονάδας.
Ωστόσο, οι κτηνοτρόφοι δεν μπορούν να αντιληφθούν εύκολα την αναγκαιότητα της μελέτης κατασκευής που πρέπει να προηγείται μίας σταβλικής εγκατάστασης. Χωρίς μελέτη, όμως, δεν μπορεί να υλοποιηθεί κάποιο έργο κατασκευής, ενώ μέσω αυτής προβλέπονται και αναλύονται όσα είναι απαραίτητα για την ορθή λειτουργία ενός στάβλου.
Η μελέτη, μαζί με την εμπειρία και τις γνώσεις που διαθέτει ο συνεργάτης που θα αναλάβει το έργο κατασκευής, μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά έναν παραγωγό ώστε να επιτύχει μεγαλύτερη απόδοση.
Αυτό προϋποθέτει τη σωστή καταγραφή των αναγκών, κάτι που θα οδηγήσει στην κατάλληλη διαμόρφωση του χώρου, ενώ θα συμβάλει επίσης στον έλεγχο του κόστους για την επένδυση αλλά και στην απόσβεσή της.
Για παράδειγμα, με βάση τις ανάγκες που έχουν τα ζώα εκτροφής και αλλά και τον τρόπο εκτροφής, θα προκύψει η διάταξη των εγκαταστάσεων, το μέγεθος, η θέση τους, η γραμμή παραγωγής, η γραμμή κίνησης των εργαζομένων και του κοπαδιού κ.ο.κ..
Είναι, ωστόσο, απαραίτητο να έχει ξεκαθαρίσει ο κτηνοτρόφος αν αυτό που ζητά είναι όντως αυτό που χρειάζεται. Πολλές φορές λαμβάνονται αποφάσεις αναβάθμισης ή εκσυγχρονισμού μιας μονάδας, με προσθήκη αυτοματισμών, μόνο και μόνο επειδή προβαίνουν σε αντίστοιχες ενέργειες κάποιοι άλλοι κτηνοτρόφοι κάπου αλλού. Αυτό σημαίνει ότι πολλές φορές, παλαιοί και νέοι κτηνοτρόφοι προχωρούν σε αναβαθμίσεις που στην πραγματικότητα δεν χρειάζονται. Άρα είναι αναγκαία μία συζήτηση με εξειδικευμένους συμβούλους.
Κάποιοι κτηνοτρόφοι, επειδή θα επιδοτηθούν για τις αναβαθμίσεις που θα υλοποιήσουν, θεωρούν ότι μπορούν να τις εφαρμόσουν ούτως ή άλλως. Ωστόσο, πρέπει να αποσαφηνιστεί ότι οι επιδοτήσεις δεν χαρίζονται· συμβάλουν ποσοστιαία σε μία επένδυση, αλλά η δαπάνη μπορεί να είναι αρκετά υψηλή, όσο κι αν υπάρχει επιδότηση για κάλυψη ενός μέρους της».
Κτηνοτρόφοι προηγμένων χωρών
Οι κτηνοτρόφοι στις πιο προηγμένες χώρες αντιλαμβάνονται ξεκάθαρα ότι ασκούν μία επιχειρηματική δραστηριότητα. Καταλαβαίνουν επίσης τη σημασία της παροχής μίας υπηρεσίας και την αναγκαιότητα να απευθυνθούν σε εξειδικευμένες εταιρείες για τις εγκαταστάσεις τους. Όμως στο εξωτερικό οι νέοι μεγαλώνουν με ανάλογη παιδεία. Εδώ πάσχουμε.
Στη χώρα μας δεν υπάρχει εκπαίδευση όσον αφορά τη δημιουργία μίας επιχείρησης, ούτε και για θέματα οικονομικά, προσωπικού, πελατών και συνεργατών, και για πολλά άλλα που οι επαγγελματίες του πρωτογενούς τομέα δεν μπορούν καν να τα φανταστούν.
Στο εξωτερικό υπάρχει διαφορά. Υπάρχουν όμως και κρατικές υποδομές που υποστηρίζουν τους επαγγελματίες του πρωτογενούς τομέα στην άσκηση του επαγγέλματός τους.
Δυστυχώς στη χώρα μας, οι φορείς του Δημοσίου δεν προβαίνουν σε ενέργειες εκπαίδευσης και επιμόρφωσης, επειδή δεν υπάρχουν τέτοιου τύπου αρμοδιότητες. Από την άλλη, το προσωπικό δεν επαρκεί ούτε για τα βασικά.
Εφαρμογές στην αιγοπροβατοτροφία
Αυτό που έχει μεγαλύτερη απήχηση στην αιγοπροβατοτροφία είναι τα συστήματα ηλεκτρονικής γαλακτομέτρησης και διαχείρισης της γαλακτοπαραγωγής. Τα συστήματα αυτά συλλέγουν στοιχεία και κάνουν καταμέτρηση της γαλακτοπαραγωγής σε κάθε ζώο ατομικά κάθε φορά που αρμέγεται, οπότε καταγράφεται με πολύ μεγάλη ακρίβεια η γαλακτοπαραγωγική του απόδοση.
Τα συστήματα αυτά υποστηρίζονται από λογισμικό το οποίο τροφοδοτείται με πληροφορίες για την ηλικία των ζώων, για επιτυχημένες και αποτυχημένες γέννες, για ασθένειες που έχουν περάσει, για εμβολιασμούς, καθώς και για τα συγγενικά ζώα· παρέχεται δηλαδή πλήρες ιστορικό του ζώου. Με αυτόν τον τρόπο ο κτηνοτρόφος μπορεί να λαμβάνει πολύ σημαντικές αποφάσεις για την εκτροφή του. Μπορεί να απομακρύνει κάποια ζώα που δεν αποδίδουν ή να ξεχωρίσει αυτά με τη μεγαλύτερη απόδοση μέσα από τεκμηριωμένα στοιχεία.
Με αυτό τον τρόπο οι επενδύσεις εστιάζονται στα πιο παραγωγικά ζώα, εφόσον ο κτηνοτρόφος τα έχει εντοπίσει και τα φροντίζει καλύτερα. Με την κατάλληλη υποδομή και την τοποθέτηση των σωστών εργαλείων βελτιώνεται το κόστος σε ποσοστό που μπορεί να φτάσει έως και το 20%, με την αντίστοιχη αύξηση της παραγωγικότητας.
Πού πάσχουμε
Αν και τα συστήματα αυτά κοστίζουν, αποφέρουν απόσβεση της επένδυσης. Για παράδειγμα, πέρσι στην Κύπρο υλοποιήθηκε πρόγραμμα που αφορούσε αποκλειστικά τέτοιες επενδύσεις και είχε ως αποτέλεσμα την εγκατάσταση 45 τέτοιων συστημάτων, όταν στην Ελλάδα τοποθετήθηκαν μόνο 4 – 5.
Για αυτό σημειώνουμε ότι υπάρχει κενό στρατηγικής στη διοίκηση. Θα πρέπει να γίνει σαφής η αναγκαιότητα ύπαρξης στρατηγικής στην κτηνοτροφία· και αυτό δεν αφορά μόνο έναν υπουργό ή μία κυβέρνηση, αλλά όλη τη διοίκηση που στελεχώνει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.
Η στρατηγική δεν είναι θέμα ενός προσώπου ή ενός υπουργού. Εάν μας ενδιαφέρουν τα αιγοπρόβατα στην Ελλάδα, μπορούμε και πρέπει να τα ενισχύσουμε.
Αξίζει να τονιστεί ότι στην Ευρώπη η χώρα μας είναι η πρώτη στην παραγωγή αιγοπρόβιων προϊόντων. Ωστόσο, πώς μπορούμε να μιλήσουμε για ένα καλύτερο αύριο στην κτηνοτροφία, όταν οι συνθήκες που επικρατούν σήμερα είναι ίδιες με εκείνες των τελευταίων 30 ετών;
