Το άζωτο, ο φώσφορος και το κάλιο αυξάνουν τις αποδόσεις και την ποιότητα των καλλιεργειών, αλλά υπάρχουν και άλλα στοιχεία που βοηθούν στην ανάπτυξη των φυτών.
Γράφουν η γενική διευθύντρια του Συνδέσμου Παραγωγών και Εμπόρων Λιπασμάτων (ΣΠΕΛ) δρ. Γιαννακοπούλου Φωτεινή και η υπεύθυνη επικοινωνίας και marketing ΣΠΕΛ κ. Κατσουλιέρη Αγάπη
Η λίπανση των καλλιεργειών πρέπει να ορίζεται με βάση τα αποτελέσματα των εδαφολογικών αναλύσεων, τα επίπεδα των θρεπτικών στοιχείων στο έδαφος, την καλλιεργούμενη ποικιλία, τις κλιματικές συνθήκες της περιοχής, το μήκος της βλαστικής περιόδου, την ποσότητα και την ποιότητα του νερού, καθώς και τις καλλιεργητικές τεχνικές που ακολουθήθηκαν από τον παραγωγό τα προηγούμενα έτη.
Η ορθολογική λίπανση εξασφαλίζει υψηλές ποιοτικές αποδόσεις και παραγωγή αγροτικών προϊόντων με υψηλά ποιοτικά χαρακτηριστικά, ενώ παράλληλα διατηρείται η υψηλή παραγωγικότητα των εδαφικών πόρων.
Βαμβάκι
Από τα μακροστοιχεία, το άζωτο είναι στοιχείο ζωτικής σημασίας για την εύρωστη ανάπτυξη των φυτών, καθώς προάγει την αύξηση και την ανάπτυξη του ριζικού συστήματος, ενισχύει την πρόσληψη από τα φυτά των υπόλοιπων θρεπτικών στοιχείων και συμμετέχει σε βασικές διαδικασίες κατά τη διάρκεια του βιολογικού κύκλου των φυτών. Επιπλέον, το άζωτο βοηθά στην αύξηση της παραγωγής περισσότερων ανθοφόρων κλάδων, άθεων και καρυδιών, του βάρους του καρυδιού, του σπόρου και των ινών.
Σημαντική είναι και η συμβολή του φωσφόρου στην ανάπτυξη των φυτών και του ριζικού συστήματος τους, ενώ επιδρά και στην πρωίμιση της παραγωγής.
Τέλος, το κάλιο συμμετέχει στη μεταφορά των προϊόντων φωτοσύνθεσης, συντελεί στην πληρέστερη αξιοποίηση του νερού (μειώνει τη διαπνοή) και αυξάνει την αντοχή των φυτών στις αβιοτικές καταπονήσεις. Η επάρκεια καλίου στην καλλιέργεια του βαμβακιού συμβάλλει στην αύξηση της ανθοφορίας, του μήκους της ίνας, του βάρους του σπόρου και της περιεκτικότητας του σπόρου σε λάδι.
Η γενική προτεινόμενη λίπανση του βαμβακιού για παραγωγή 400 κιλών ανά στρέμμα είναι:
- Ν: 10-18 κιλά / στρ.
- Ρ2Ο5: 6-8 κιλά / στρ.
- Κ2Ο: 6-8 κιλά / στρ.
Τα ιχνοστοιχεία μαγνήσιο (Mg), μαγγάνιο (Mn), σίδηρος (Fe), βόριο (B) και ψευδάργυρος (Zn) απαιτούνται σε μικρές ποσότητες στην καλλιέργεια του βαμβακιού και μπορούν να προστεθούν μέσω διαφυλλικών λιπάνσεων.
Στη βασική λίπανση χορηγούνται τα απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία, ώστε να δημιουργηθούν οι βάσεις για τη σωστή εγκατάσταση των φυτών στο χωράφι. Η βασική λίπανση του βαμβακιού πραγματοποιείται λίγο πριν ή κατά τη σπορά. Στη βασική λίπανση εφαρμόζεται το 1/3 – 1/2 της συνολικής απαιτούμενης ποσότητας αζώτου πριν από την εμφάνιση των χτενιών και των ανθέων. Επίσης, εφαρμόζονται συνήθως όλες οι απαιτούμενες μονάδες φωσφόρου και καλίου.
Στα αρχικά στάδια των νεαρών φυτών, πριν την εμφάνιση των χτενιών, το βαμβάκι απαιτεί σχετικά υψηλές ποσότητες αζώτου (Ν), φωσφόρου (Ρ), καλίου (Κ), ασβεστίου (Ca) και μαγνησίου (Mg). Καθώς το φυτό εισέρχεται στο στάδιο της εμφάνισης χτενιών, αλλά και στη συνέχεια του καλλιεργητικού κύκλου, οι θρεπτικές απαιτήσεις στα παραπάνω στοιχεία αυξάνονται και μεγιστοποιούνται κατά το στάδιο της καρποφορίας. Ο σίδηρος (Fe), ο ψευδάργυρος (Ζη), ο χαλκός (Cu), το βόριο (Β), το μαγγάνιο (Mn), το κοβάλτιο (Co) και το μολυβδαίνιο (Μο) είναι απαραίτητα σε μικρότερες ποσότητες για τη βέλτιστη ανάπτυξη της καλλιέργειας.
Ο ρυθμός απορρόφησης του αζώτου είναι αυξημένος από την άνθηση μέχρι και το στάδιο γεμίσματος των καρυδιών. Για αυτό είναι αναγκαίος ο εφοδιασμός της καλλιέργειας με τις αναγκαίες ποσότητες αζώτου, μέσω της επιφανειακής λίπανσης.
Η επιφανειακή λίπανση, με το υπόλοιπο άζωτο, μπορεί να χορηγηθεί σε μία ή δύο δόσεις, πριν την εμφάνιση των χτενιών και των ανθέων.
Καλαμπόκι
Οι ανάγκες λίπανσης του καλαμποκιού είναι αναγκαίο να προσδιορίζονται με βάση τις εδαφικές ιδιότητες, τα επίπεδα θρεπτικών στο έδαφος, το είδος της προηγούμενης καλλιέργειας, τις κλιματικές συνθήκες της περιοχής, τις συνολικές απαιτήσεις της καλλιέργειας σε θρεπτικά στοιχεία, τον τύπο και την πρωιμότητα του υβριδίου, τη χρήση της καλλιέργειας (αν προορίζεται για καρπό ή ενσίρωση), καθώς και με βάση την αναμενόμενη απόδοση της καλλιέργειας του καλαμποκιού.
Ο ρόλος του αζώτου είναι καθοριστικός για την εύρωστη ανάπτυξη των φυτών και τη διασφάλιση υψηλών αποδόσεων στο καλαμπόκι.
Ο φώσφορος ευνοεί την άρτια ανάπτυξη του ριζικού συστήματος του φυτού και είναι απαραίτητος για τη φωτοσύνθεση, την αναπνοή, τη σύνθεση υδατανθράκων, την κυτταρική διαίρεση και τη μεταφορά ενέργειας.
Το κάλιο απαιτείται για την ενεργοποίηση πολλών ενζύμων και συμβάλει σημαντικά στην υδατική ισορροπία των φυτών.
Η γενική προτεινόμενη λίπανση του καλαμποκιού για παραγωγή 1-1,5 τόνου ανά στρέμμα είναι:
- Ν: 18-30 κιλά / στρ.
- Ρ2Ο5: 4-8 κιλά / στρ.
- Κ2Ο: 20-25 κιλά / στρ.
Η βασική λίπανση εφαρμόζεται κατά τη σπορά ή μπορεί να προηγηθεί. Στη βασική λίπανση εφαρμόζεται το 1/3 ή το 1/2 των συνολικών απαιτήσεων της καλλιέργειας σε άζωτο και όλες οι απαραίτητες μονάδες φωσφόρου και καλίου. Επιπλέον, το καλαμπόκι έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις σε θείο, μαγνήσιο, ασβέστιο, σίδηρο, ψευδάργυρο και μαγγάνιο.
Οι επιφανειακές λιπάνσεις αζώτου ξεκινούν στις 4 – 6 εβδομάδες μετά τη σπορά, όταν τα φυτά έχουν αποκτήσει ύψος 50 – 60 cm. Σκοπός της επιφανειακής λίπανσης είναι να καλυφθούν οι υψηλές απαιτήσεις της καλλιέργειας σε άζωτο, για αυτό και ενισχύεται η παροχή του κατά τη διάρκεια της έντονης βλαστικής ανάπτυξης, κατά την οποία η ταχύτητα απορρόφησής του από τα φυτά είναι μεγάλη. Οι ποσότητες του αζώτου που χορηγούνται επιφανειακά συμπληρώνουν το υπόλοιπο 50-70% των ετησίων αναγκών του.
