Η ευφυής γεωργία κερδίζει έδαφος πανευρωπαϊκά, ενώ γίνονται σημαντικές προσπάθειες για την ενίσχυσή της και στη χώρα μας.
Συνέντευξη στην Κατερίνα Λαδοπούλου
Με τη βοήθεια της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και των επιδοτήσεων που θα τη συνοδεύουν έχουν τεθεί οι βάσεις για την ευφυή γεωργία και την ενίσχυση των αγροτών που θα θελήσουν να την εφαρμόσουν. Για το λόγο αυτό επικοινωνήσαμε με το Smart Agro Hub, ένα κέντρο ικανοτήτων στον τομέα της ευφυούς γεωργίας, το οποίο αποτελεί φιλόδοξη και δυναμική πρωτοβουλία του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και στο οποίο συμμετέχουν 12 καινοτόμες ελληνικές εταιρείες αγροτεχνολογίας, εφοδιαστικής αλυσίδας, κυκλικής οικονομίας, ενέργειας και ψηφιακής τεχνολογίας.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο διευθυντής της Smart Agro Hub κ. Φώτης Χατζηπαπαδόπουλος μας μιλά για το παρόν και το μέλλον της ευφυούς γεωργίας στη χώρα.
AGRO.TEC Πώς ξεκίνησε η πρωτοβουλία του Smart Agro Hub;
– Οι σημαντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ο αγροδιατροφικός κλάδος, όπως είναι το υψηλό κόστος εισροών, η αστάθεια των αγορών, αλλά και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής με αποτέλεσμα τη μείωση της απόδοσης και της ποιότητας των καλλιεργειών, έχουν δημιουργήσει την ανάγκη υιοθέτησης σύγχρονων και καινοτόμων λύσεων, που συμβάλλουν στην αύξηση της παραγωγικότητας, στην επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων, αλλά και στην ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας.
AGRO.TEC Ποιος είναι ο στόχος του Smart Agro Hub και ποιοι μπορούν να συμμετέχουν σε αυτό;
– Όραμά μας είναι να διαδραματίσουμε καθοριστικό ρόλο στη μετάβαση της ελληνικής γεωργίας προς τη νέα ψηφιακή εποχή και στη δημιουργία νέων επιχειρηματικών ευκαιριών στο χώρο της αγροδιατροφής.
Στο πλαίσιο αυτό, επιχειρούμε κάτι πρωτοποριακό: Οικοδομούμε γέφυρες ανάμεσα στις εταιρείες αγροτεχνολογίας, αγροεφοδίων και γεωπονικών υπηρεσιών και στον ακαδημαϊκό και ερευνητικό κόσμο, με γνώμονα την ψηφιακή γεωργία.
Σε αυτό το σημαντικό εγχείρημα, καλούμε επιστήμονες και ερευνητές που σχετίζονται με τη γεωργία ή και τις ψηφιακές τεχνολογίες, ώστε να ανακαλύψουμε μαζί νέους δρόμους για την εγχώρια παραγωγή.
AGRO.TEC Πόσο κοντά στην ψηφιακή μετάβαση είναι ο αγροτικός τομέας στη χώρα μας και ποιες είναι οι αγκυλώσεις που εμποδίζουν την μετεξέλιξή του;
– Παρότι ο ελληνικός αγροτικός τομέας έχει επιδείξει ιδιαίτερη ανθεκτικότητα, ειδικά κατά τη διάρκεια της δεκαετούς κρίσης, η αλήθεια είναι ότι υστερεί τη δεδομένη στιγμή όσο αφορά τη γνώση, την καινοτομία και την ψηφιοποίηση.
Πιστεύω πως σημαντικές αιτίες είναι κάποια βασικά προβλήματα της ελληνικής γεωργίας, όπως η απουσία αποτελεσματικής συλλογικότητας και η έλλειψη πραγματικής αγοράς γεωργικής συμβουλευτικής. Επιπρόσθετα, οι τεχνολογικές λύσεις ευφυούς γεωργίας και γεωργίας ακριβείας στην πρωτογενή παραγωγή είναι ακόμη είτε ακριβές ή πολύπλοκες στην εφαρμογή τους σε μικρές εκμεταλλεύσεις, ενώ οι περισσότερες από αυτές τις λύσεις δεν είναι προσαρμοσμένες στις ελληνικές συνθήκες.
AGRO.TEC Πού εκτιμάτε ότι πρέπει να δώσουν έμφαση οι αγρότες ώστε να υιοθετηθούν πρακτικές ψηφιακών τεχνολογιών στη γεωργία;
– Κάτω από τις τρέχουσες συνθήκες, οι αγρότες θα πρέπει να θεωρήσουν τη γνώση ως την πιο βασική εισροή της αγροτικής τους εκμετάλλευσης. Ως τέτοια θα πρέπει να τη διεκδικήσουν επενδύοντας σε τεχνολογικά εργαλεία ευφυούς γεωργίας, στην κατάρτισή τους και οπωσδήποτε στην επαγγελματική συμβουλή για τη χρήση των κατάλληλων ψηφιακών εργαλείων.
Παρόλο που όλα τα παραπάνω επισύρουν και ένα σχετικό κόστος (αν και συχνά αυτό το κόστος επιδοτείται), το οικονομικό όφελος το οποίο εξασφαλίζεται είναι πολλαπλάσιο. Φυσικά θα πρέπει οι αγρότες να είναι προσεκτικοί στις επιλογές τους, ειδικά στα τεχνολογικά εργαλεία, καθότι υπάρχουν πολλές ανώριμες και αδοκίμαστες λύσεις στην αγορά, οι οποίες συχνά είναι ακατάλληλες για τις ελληνικές συνθήκες.
AGRO.TEC Μια και το αναφέρατε, υπάρχουν επιδοτήσεις που θα μπορούσαν να αποτελέσουν κίνητρο, ώστε να συμμετέχουν οι αγρότες σε δράσεις που θα οδηγήσουν στον ψηφιακό τους μετασχηματισμό;
– Αρχικά, η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) θα εγκριθεί το επόμενο χρονικό διάστημα, ώστε από την 1η Ιανουαρίου 2023 να ξεκινήσουν οι πρώτες δράσεις με κύριους ωφελούμενους τους Έλληνες αγρότες.
Το στρατηγικό πλάνο της νέας ΚΑΠ 2023-2027 θα καλύψει ανάγκες απευθείας πληρωμών προς τους παραγωγούς, για την ενίσχυση της υπαίθρου και την προσαρμογή της στις σύγχρονες επιταγές της ψηφιακής και πράσινης μετάβασης.
Σε όλα τα προγράμματα που «τρέχουν» δίνεται έμφαση στην ενίσχυση της παραγωγής με ψηφιακά μέσα, όπως είναι για παράδειγμα το μέτρο 2 των γεωργικών συμβουλών, που πιστεύω ότι σύντομα θα γίνει διαθέσιμο για πρώτη φορά σε Έλληνες αγρότες.
AGRO.TEC Ποια είναι τα πλεονεκτήματα από την υιοθέτηση ψηφιακών αγροτεχνολογικών λύσεων για τους αγρότες, αλλά και για το περιβάλλον;
– Το κέντρο βάρους της ψηφιακής γεωργίας δεν είναι τόσο οι τεχνολογίες και τα προϊόντα πληροφορικής και επικοινωνιών, αλλά κυρίως η επιστημονική γνώση που αυτά εμπεριέχουν, η αποτελεσματική ερμηνεία τους και η σωστή χρήση τους στο χωράφι.
Για να επιτευχθεί ουσιαστική εφαρμογή της ψηφιακής γεωργίας στην ελληνική ύπαιθρο, θα πρέπει η επιστημονική γνώση που συμπυκνώνουν τα τεχνολογικά εργαλεία να είναι προσαρμοσμένη στις ελληνικές εδαφοκλιματικές συνθήκες και καλλιέργειες.
Επιπλέον, θα πρέπει οι Έλληνες αγρότες να μπορούν να αξιοποιούν και να εμπιστεύονται τα συγκεκριμένα εργαλεία, ώστε να υπάρξει πραγματικό όφελος στην πρωτογενή παραγωγή και κατ’ επέκταση στην αγροδιατροφική αλυσίδα.
Η εφαρμογή ψηφιακών τεχνολογιών στην αγροτική παραγωγή μπορεί να συμβάλει στην αύξηση της παραγωγικότητας της γεωργίας, στη διαμόρφωση ενός βιώσιμου και αποτελεσματικού συστήματος παραγωγής τροφίμων, στην ακρίβεια πρόβλεψης, στη μείωση της σπατάλης, στη διαχείριση του συνόλου της εφοδιαστικής αλυσίδας και, συνεπώς, στη βελτίωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Έτσι θα επιτευχθεί μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, περιορισμός της χρήσης χημικών ουσιών στο έδαφος και στις καλλιέργειες, καθώς και αποτελεσματικότερη χρήση των υδάτινων πόρων.
AGRO.TEC Ποια είναι η σχέση σας με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών;
– Το Smart Agro Hub είναι εταιρεία-τεχνοβλαστός του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, αποτελεί «κέντρο ικανοτήτων» και δραστηριοποιείται στο πεδίο της ευφυούς γεωργίας με στόχο να δημιουργήσει ένα οικοσύστημα έρευνας, γνώσης και επιχειρηματικότητας, που θα συμβάλει στη δημιουργία ενός πιο υγιούς και φιλικού στο περιβάλλον συστήματος αγροτικής παραγωγής, με έμφαση στις ψηφιακές τεχνολογίες.
Στο πλαίσιο αυτό, το Smart Agro Hub αξιοποιεί την τεχνογνωσία και τις υποδομές του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών αλλά και των 12 ιδιωτικών εταιρειών που συμμετέχουν, και δημιουργεί ένα πλέγμα συνεργειών στην Ελλάδα, στα Βαλκάνια, στη Μεσόγειο και στην Ευρώπη.
AGRO.TEC Ποιοι συμμετέχουν στο Smart Agro Hub;
– Εκτός από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών το Smart Agro Hub έχει μετόχους 12 καινοτόμες ελληνικές εταιρείες αγροτεχνολογίας, εφοδιαστικής αλυσίδας, κυκλικής οικονομίας, ενέργειας και ψηφιακής τεχνολογίας.
Συγκεκριμένα, οι επιχειρήσεις που συμμετέχουν στο κέντρο ικανοτήτων «Smart Agro Hub» είναι οι εξής:
- Scientact A.E.
- Geosense
- Agrospecom
- Agenso
- Industry Disruptors – Game Changers
- ΜES Ενεργειακή Α.Ε.
- TCB SA
- Specisoft M. A.E.
- Magma Γεωργικές Εισροές
- Καλλίον ΓΗ
- Καρβελάς ΑΒΕΕ
- «Νέα γεωργία – Νέα γενιά» Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία.
AGRO.TEC Ποιες είναι οι δράσεις που προγραμματίζετε για το προσεχές διάστημα;
– Αποστολή του Smart Agro Hub είναι η πραγματική επίτευξη του ψηφιακού μετασχηματισμού της γεωργίας στην Ελλάδα, ώστε να υπάρχουν στη διάθεση του γεωργού πραγματικά χρήσιμες και αποτελεσματικές αγροτεχνολογικές λύσεις που θα τον βοηθήσουν να αυξήσει τα κέρδη του και ταυτόχρονα να μειώσει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της αγροτικής του δραστηριότητας.
To Smart Agro Hub έχει ήδη ξεκινήσει την υλοποίηση του επιχειρηματικού πλάνου του, και για την επόμενη προσεχή περίοδο στοχεύει:
- Να ενεργοποιήσει πειραματικές και επιδεικτικές υποδομές που θα δώσουν τη δυνατότητα να αναπτυχθεί και να εξειδικευθεί η επιστημονική γνώση των εργαλείων γεωργίας ακριβείας στις εδαφοκλιματικές συνθήκες της Ελλάδας και στις ελληνικές καλλιέργειες και ποικιλίες.
- Να υποστηρίξει δράσεις ευαισθητοποίησης και κατάρτισης παραγωγών και γεωργικών συμβούλων στη γεωργία ακριβείας και στην πραγματική αξιοποίηση των εργαλείων της αγοράς, για τη βελτιστοποίηση της καλλιεργητικής διαδικασίας.
- Να κατευθύνει την έρευνα και ανάπτυξη ψηφιακών μοντέλων υποστήριξης της γεωργίας ακριβείας σε τομείς, αγροτικά προϊόντα και γεωγραφικές περιοχές προτεραιότητας για την ελληνική γεωργία.
- Να συνδράμει στη διάδοση των συστημάτων πιστοποίησης αειφορίας με βάση τις περιβαλλοντικές τους επιδόσεις και να καινοτομήσει στη δημιουργία νέων και αξιόπιστων συστημάτων μέτρησης και παρακολούθησης αειφορικών / περιβαλλοντικών δεικτών στην αγροδιατροφική αλυσίδα.
- Να συνεισφέρει στη δημιουργία συστημάτων ψηφιακής προτυποποίησης στην κατεύθυνση διευκόλυνσης της διάδοσης και διαλειτουργίας των ψηφιακών εργαλείων διαχείρισης γνώσης και δεδομένων της ελληνικής γεωργίας.
H συνέντευξη του κ. Χατζηπαπαδόπουλου φιλοξενήθηκε στο τεύχος Νοεμβρίου Δεκεμβρίου του Agro.Tec
