Κυριακή, 14 Ιουλίου, 2024
ΑρχικήΣυνεντεύξειςΜαρία Κοκκίνου: Με τη ματιά μιας μελισσοκόμου

Μαρία Κοκκίνου: Με τη ματιά μιας μελισσοκόμου

Για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στη μελισσοκομία, τη νοθεία στο μέλι και τη χρήση φυτοφαρμάκων στη γεωργία, αλλά και για τη θέση της γυναίκας σε έναν παραδοσιακά ανδροκρατούμενο χώρο, όπως είναι ο αγροδιατροφικός, μας μίλησε η κ. Μαρία Κοκκίνου, πρόεδρος του Συλλόγου Μελισσοκόμων Αττικής.

Συνέντευξη στην Κατερίνα Λαδοπούλου

Agro.tec: Πόσο εύκολη ή δύσκολη είναι η δουλειά ενός μελισσοκόμου και ποια είναι τα μεγαλύτερα προβλήματα σε αυτό το επάγγελμα;

– Η δουλειά του μελισσοκόμου απαιτεί, καταρχήν, άπειρη αγάπη για αυτό το θαυμαστό έντομο, και στη συνέχεια γνώσεις, υπομονή, επιμονή και αστείρευτη δύναμη για αγώνα!

Όπως ο γεωργός και ο κτηνοτρόφος, έτσι και ο μελισσοκόμος είναι αντιμέτωπος με τις δυνάμεις της φύσης. Είναι εκτεθειμένος σε οποιοδήποτε καιρικό φαινόμενο, καλείται να αντιμετωπίσει πολύ δύσκολες συνθήκες κατά την άσκηση του επαγγέλματός του, και κάποιες φορές υφίσταται μεγάλες ζημίες.

Στις μέρες μας, δυσκολίες υπάρχουν όσον αφορά την είσοδο στην αγορά και την πώληση του μελιού, ενώ η χαμηλή παραγωγή απαιτεί δεξιότητες διαχείρισης. Τέλος, βασικό πρόβλημα αποτελεί η νοθεία…

Agro.tec: Είναι πολλές οι γυναίκες που ασχολούνται με το επάγγελμα στη χώρα μας;

– Για πολλά χρόνια στην Ελλάδα, το επάγγελμα του μελισσοκόμου ήταν κυρίως ανδρικό προνόμιο, αλλά τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των γυναικών που ασχολούνται με τη μελισσοκομία αυξάνεται σταδιακά.

Μία από τις πρώτες γυναίκες μελισσοκόμους στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια ήταν η κ. Μαρία Λιάκου, η επίτιμη πρόεδρος του Συλλόγου μας, η οποία συμμετείχε στον κλάδο της μελισσοκομίας με πάθος και με μεγάλη επιτυχία.

Σήμερα, σύμφωνα και με τα στοιχεία του μελισσοκομικού μητρώου, υπολογίζεται ότι το ποσοστό των γυναικών μελισσοκόμων στην ανατολική Αττική είναι 11%. Κατά τη γνώμη μου, η προσφορά των γυναικών στη μελισσοκομία ενισχύει τη βιωσιμότητα του κλάδου.

Agro.tec: Τα ακραία καιρικά φαινόμενα επηρεάζουν δραματικά τον πλανήτη. Επηρεάζει τις μέλισσες η αλλαγή που συντελείται στο κλίμα από την ανθρώπινη δραστηριότητα, και πώς;

– Σε γενικές γραμμές, η αλλαγή του κλίματος αποτελεί μια πρόκληση για τους μελισσοκόμους, καθώς απαιτεί προσαρμογές στις πρακτικές και στη διαχείριση των κυψελών, για την προστασία της υγείας των μελισσών και τη διατήρηση της παραγωγής μελιού.

Οι επιπτώσεις στις μέλισσες είναι πολύ σημαντικές, γιατί επηρεάζουν την παραγωγικότητα των βασιλισσών, τη βιωσιμότητα του γόνου, τη δύναμη των αποικιών, τη διαχείμασή τους, την γενική τους υγεία, καθώς και τη διαθεσιμότητα και την ποικιλία των φυτών που αποτελούν τη βάση της τροφικής αλυσίδας για τις μέλισσες.

Οι ανθοφορίες –και κατ’ αντιστοιχία οι μελιτοεκκρίσεις– έχουν μειωθεί σημαντικά, με αποτέλεσμα τη μειωμένη μελισσοκομική παραγωγή. Έχει παρατηρηθεί μείωση του βάρους της γύρης ανά άνθος που φτάνει και το 50%.

Επιπλέον, οι ακραία υψηλές θερμοκρασίες κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, καθώς και οι αλλαγές στο περιβάλλον, μπορούν να δημιουργήσουν ένα περισσότερο ευνοϊκό περιβάλλον για ασθένειες που επηρεάζουν τις μέλισσες.

Τα τελευταία χρόνια, η εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων και οι τεράστιες φωτιές προκαλούν ανυπολόγιστες ζημιές στην παραγωγή μελισσοκομικών προϊόντων, καθώς επίσης στο ζωικό κεφάλαιο και στον εξοπλισμό.

Agro.tec: Ποιες είναι οι περιοχές στην Αττική στις οποίες εγκαθιστούν οι μελισσοκόμοι τα μελίσσια τους;

– Στην Αττική, οι μελισσοκόμοι επιλέγουν ποικίλες περιοχές για την άσκηση της μελισσοκομίας, λαμβάνοντας υπόψη τη διαθεσιμότητα τροφής, τις κλιματολογικές και τις φυσικές συνθήκες,  για τη βέλτιστη παραγωγή μελιού.

Ορισμένες από τις περιοχές που συνήθως αξιοποιούνται είναι η Πεντέλη, μια περιοχή με πλούσια βλάστηση και φυσική ομορφιά, η Πάρνηθα, με μεγάλη ποικιλία φυτών, ο Υμηττός, το Λαύριο και πολλές θέσεις της ανατολικής Αττικής.

Σε αυτές τις περιοχές υπάρχει διατροφική ποικιλία για τις μέλισσες και επιτυγχάνεται παραγωγή υγιεινού και ποιοτικού μελιού.

Στις μέρες μας συναντάμε άσκηση μελισσοκομίας και στον αστικό ιστό. Η αστική μέλισσα είναι δείγμα της υγείας μιας πόλης.

Agro.tec: Πώς επηρεάζουν τα φυτοφάρμακα τις μέλισσες, την ύπαρξη και την απόδοσή τους και ποια είναι η δική σας θέση πάνω σε αυτό το ζήτημα;

– Τα φυτοφάρμακα όχι απλά επηρεάζουν τις μέλισσες αλλά τις σκοτώνουν! Οι μέλισσες είναι απαραίτητες για την υγεία πολλών οικοσυστημάτων και για την παραγωγή πολλών καλλιεργειών. Επίσης, βοηθούν στον πολλαπλασιασμό φυτών που αποτελούν τροφή για τα ζώα. Χωρίς τις μέλισσες, πολλά φυτά και λουλούδια δεν θα μπορούσαν να αναπαραχθούν, γεγονός που θα οδηγούσε σε μείωση του αριθμού και της ποικιλίας των φυτών στο οικοσύστημα.

Ορισμένα γεωργικά φάρμακα είναι πολύ τοξικά για τις μέλισσες και μπορούν να τους προκαλέσουν άμεσο θάνατο όταν έρθουν σε επαφή με αυτά. Άλλα γεωργικά φάρμακα μπορεί να μην είναι τόσο τοξικά, αλλά έχουν επιβλαβείς επιπτώσεις στις μέλισσες, επηρεάζοντας την ικανότητά τους να πλοηγούνται, να βρίσκουν τροφή ή να αναπαράγονται. Το αποτέλεσμα σε κάθε περίπτωση είναι η απώλεια μεγάλων πληθυσμών μελισσών, με ανυπολόγιστες συνέπειες όχι μόνο στην αγροτική παραγωγή αλλά και στη βιοποικιλότητα.

Είναι σημαντικό να τηρείται η νομοθεσία, να γίνεται ασφαλής χρήση εγκεκριμένων σκευασμάτων αναφορικά με τις μέλισσες, να σταματήσει η αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων και τοξικών ουσιών και να υπάρχει απόλυτη συνεργασία μελισσοκόμου και καλλιεργητή.

Agro.tec: Τι είναι αυτό που επηρεάζει περισσότερο αρνητικά τις μέλισσες και τι πρέπει να αποφεύγει κάποιος μελισσοκόμος για να έχει καλύτερη απόδοση στα μελίσσια του;

– Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τα μελίσσια. Οι εντατικές καλλιέργειες και η αποψίλωση της γης συνεπάγονται έλλειψη φυσικών πηγών τροφής και ενδιαιτημάτων για τη μέλισσα, με αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία και στην απόδοσή τους. Δεν είναι τυχαίο ότι στις περιοχές που υπάρχουν εντατικές μονοκαλλιέργειες καταγράφονται οι μεγαλύτερες απώλειες μελισσών.

Οι ασθένειες, επίσης, που μπορεί να επηρεάσουν τις μέλισσες απαιτούν προληπτικά μέτρα και ειδική διαχείριση, για να αποτραπεί η διάδοση και να αποφευχθούν οι αρνητικές επιπτώσεις στην κοινότητα των μελισσών.

Επομένως, η συνετή διαχείριση του περιβάλλοντος, η προσεκτική επιλογή των τοπικών εκτάσεων και η παρακολούθηση της υγείας των μελισσών είναι παράγοντες καθοριστικοί για την ανάπτυξη των μελισσιών.

Agro.tec: Υπάρχουν εφαρμογές σύγχρονης τεχνολογίας ή ακόμα και τεχνητής νοημοσύνης που μπορούν να βοηθήσουν στη μελισσοκομία, ή παραμένει αυτή ένα παραδοσιακό επάγγελμα;

– Η σύγχρονη τεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη έχουν εισέλθει στο χώρο της μελισσοκομίας, προσφέροντας εργαλεία και λύσεις που μπορούν να βοηθήσουν τους μελισσοκόμους στη διαχείριση των μελισσιών τους.

Υπάρχουν καταγραφικά συστήματα παρακολούθησης κυψελών που μετρούν παραμέτρους όπως είναι η θερμοκρασία, η υγρασία, το βάρος κ.ά., στοιχεία τα οποία δίνουν πληροφορίες σχετικά με την υγεία και την απόδοση των μελισσών.

Επίσης, ειδικές εφαρμογές επιτρέπουν στους μελισσοκόμους να παρακολουθούν την υγεία των μελισσών τους, να καταγράφουν συμπτώματα ασθενειών και να λαμβάνουν συμβουλές για τη διαχείριση προβλημάτων.

Η ενσωμάτωση αυτών των τεχνολογιών στη μελισσοκομία μπορεί να βοηθήσει στην αποτελεσματικότερη διαχείριση των μελισσοκομικών επιχειρήσεων, βελτιώνοντας έτσι την ποιότητα και την αξιοπιστία της παραγωγής.

Agro.tec: Η νοθεία του μελιού έχει τεθεί πολλές φορές επί τάπητος σε συζητήσεις που γίνονται με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων (ΥΠ.Α.Α.Τ.). Πιστεύετε ότι η διαχείριση που γίνεται στο συγκεκριμένο ζήτημα είναι ορθή, ή υπάρχουν προτάσεις που θα μπορούσαν να αποφέρουν καλύτερα αποτελέσματα, αν υιοθετηθούν;

– Η νοθεία του μελιού είναι ένα πολύ σοβαρό ζήτημα που αντιμετωπίζει η μελισσοκομία. Απαιτείται ενισχυμένος και αυστηρός έλεγχος της πορείας του μελιού από την κυψέλη έως τον καταναλωτή, με στόχο την αποτροπή της νοθείας. Σίγουρα πρέπει να εφαρμόζονται αποτελεσματικότερες μέθοδοι ιχνηλασιμότητας και να επιβάλλονται αυστηρότερες κυρώσεις.

Παράλληλα, η καλύτερη εκπαίδευση και ενημέρωση των μελισσοκόμων, των εμπόρων και του κοινού σχετικά με τη νοθεία, καθώς και η ανάδειξη της σημασίας της γνησιότητας του μελιού, θα αναβάθμιζαν τη φήμη του.

Agrotec: Πιστεύετε ότι είναι ικανοποιητικές οι τιμές στις οποίες πουλιέται το μέλι, σε σχέση με το κόστος παραγωγής; Θα μπορούσε να υπάρξει μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους για τον παραγωγό, χωρίς όμως να επιβαρύνεται ο καταναλωτής;

– Το κόστος παραγωγής είναι ένα πρόβλημα που έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις και φέρνει σε αδιέξοδο τους μελισσοκόμους. Είναι μάλιστα μία από τις αιτίες που οργανώνονται κινητοποιήσεις μελισσοκόμων, καθώς και επαγγελματιών άλλων κλάδων του πρωτογενούς τομέα.

Η βελτίωση του περιθωρίου κέρδους για τον μελισσοκόμο μπορεί να πρέπει να επιτευχθεί, και παράλληλα να προστατευτεί ο καταναλωτής. Είναι απαραίτητη η ενίσχυση και η εφαρμογή μέτρων στήριξης των μελισσοκόμων. Η εκπαίδευση των μελισσοκόμων σε πρακτικές που βελτιώνουν την ποιότητα του μελιού μπορεί να αυξήσει την αξία του προϊόντος και να επιτρέψει υψηλότερες τιμές πώλησης.

Επίσης, η χρήση πιστοποιήσεων ποιότητας μπορεί να δώσει στον καταναλωτή διασφάλιση για την ποιότητα του μελιού και να δικαιολογήσει υψηλότερες τιμές. Ακόμη, η συνεργασία μεταξύ μελισσοκόμων για ενισχυμένες διαφημιστικές εκστρατείες μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερη ζήτηση και ενδιαφέρον.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Δημοφιλέστερα