H τρέχουσα κρίση που ζούμε σε ευρωπαϊκό αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο αναδεικνύει για άλλη μια φορά την τεράστια και καθοριστική σημασία του αγροδιατροφικού κλάδου για τη χώρα μας.
Εκτός από τη μεγάλη συμβολή του στην οικονομία εξίσου σημαντικός είναι και ο ρόλος του αγροδιατροφικού κλάδου στην κοινωνία. Ένας αγρότης, κτηνοτρόφος, αλιέας, μελισσοκόμος, δασεργάτης κλπ. δεν ξέρει μόνο να παράγει πολύ καλά, αλλά επίσης είναι και μηχανικός, προστάτης του περιβάλλοντος, υδραυλικός, ηλεκτρολόγος· ξέρει από οικονομικά και άλλα πολλά. Πέραν των δυσκολιών που αντιμετωπίζει λόγω της εξάρτησης από τα καιρικά φαινόμενα, υπάρχουν και πολλά άλλα προβλήματα στην καθημερινότητα και στην όλη διαδικασία παραγωγής.
Τελευταία ζούμε το τεράστιο θέμα του κόστους της ενέργειας, των λιπασμάτων και γενικά των εφοδίων, κάτι που δυσκολεύει πάρα πολύ την παραγωγική διαδικασία. Φτάσαμε στο σημείο οι κτηνοτρόφοι μας να αδυνατούν να συντηρήσουν τα κοπάδια τους, με αποτέλεσμα να σφάζονται όσο – όσο για το εμπόριο. Το ίδιο συμβαίνει και στη φυτική παραγωγή, όπου χωράφια μένουν ακαλλιέργητα λόγω κόστους και λόγω έλλειψης ρευστότητας.
Κι όλα αυτά γιατί; Γιατί δεν υπήρξαν ποτέ μακροχρόνιες στρατηγικές στη χώρα μας για τη γεωργία και την κτηνοτροφία, ενώ υπήρχαν παθογένειες πολλών ετών χωρίς εθνική πολιτική στον πρωτογενή τομέα και όχι μόνο· έναν πρωτογενή τομέα που είχε μπει στην άκρη εδώ και χρόνια. Και παρά τις φωνές αυτών που ξέρουν και προειδοποιούν, ακόμα το κράτος κωφεύει.
Έρχεται τώρα μια νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική που θέτει πολλά ερωτηματικά ως προς την εφαρμογή και την εξέλιξή της. Έχουμε μια Ευρώπη που θέλει να μειώσει τη χρήση φυτοφαρμάκων στο 50%, ενώ από την άλλη εισάγει από τρίτες χώρες προϊόντα αμφιβόλου ποιότητας.
Αυτή η Κοινή Αγροτική Πολιτική στερείται φιλοδοξίας σχετικά με τις πολιτικές που σχετίζονται με τους νέους, και είναι πιθανό να αποτελέσει εμπόδιο για τους νέους αγρότες στο μέλλον. Προφανώς η Ευρώπη και η Ελλάδα χρειάζονται απεγνωσμένα περισσότερους νέους αγρότες. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat σχετικά με τους δείκτες γήρανσης στη χώρα μας, παρατηρείται σημαντική μείωση του αριθμού γεωργικών εκμεταλλεύσεων σε χαμηλότερο ποσοστό σε σύγκριση με το αντίστοιχο μέσο όρο της Ε.Ε. Ο μέσος όρος ηλικίας των νέων αγροτών στη χώρα είναι 35 ετών.
Και πώς να ξεκινήσει ένας νέος την αγροτική ή την κτηνοτροφική του δραστηριότητα, όταν δεν υπάρχουν υποδομές στα χωριά μας όπως σχολεία, ιατρεία, ίντερνετ ή οδικό δίκτυο για να μεταφερθούν τα προϊόντα; Ειδικά οι νέοι που είναι σε ορεινές και μειονεκτικές περιοχές, έχουν τεράστια προβλήματα. Πρέπει λοιπόν να δοθούν κίνητρα σε όσους νέους επιθυμούν να μείνουν ή να επιστρέψουν στην ύπαιθρο, όπως φορολογικά, ασφαλιστικά, κόστους παραγωγής, υποδομές κλπ.
Μετά την τελευταία προκήρυξη του μέτρου 6.1 για τους νέους αγρότες, παρατηρείται σήμερα μια τάση των νέων να ασχοληθούν με τη γη και την παραγωγή, καθώς το κίνητρο των 35-42 χιλιάδων ευρώ ως πριμ πρώτης εγκατάστασης είναι σημαντικό βοήθημα, κάτι για το οποίο παλέψαμε και το πετύχαμε ως Πανελλήνια Ένωση Νέων Αγροτών. Επίσης πετύχαμε με το ευρωπαϊκό μας όργανο των νέων αγροτών να αυξήσουμε το ποσοστό χρηματοδότησης για τους νέους αγρότες από το 2% στο 3-4%.
Πρέπει όμως οι νέοι αγρότες, αλλά και όλοι οι αγρότες να έχουν και χρηματοδοτικά εργαλεία όπως κεφάλαια κίνησης.
Η συμβολή των νέων που θα ασχοληθούν με την παραγωγή σε μια περιοχή είναι καθοριστική ως προς την ανάπτυξή της, γιατί θα αυξήσουν την ανταγωνιστικότητα των προϊόντων της περιοχής, θα αυξήσουν την επισκεψιμότητα της περιοχής, θα συμβάλουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ανθρώπων που κατοικούν εκεί και θα επιτύχουν πολλά άλλα.
Θέλουμε νέους που θα ασχοληθούν και θα παραμείνουν στην ύπαιθρο· νέους που αγαπάνε αυτό που κάνουν και θα συνεχίσουν να το κάνουν, και όχι νέους που θα μπούνε στο πρόγραμμα για να πάρουν τα χρήματα και στο τέλος του θα φύγουν.
Γι’ αυτό ζητάμε συνεχώς από την εκάστοτε κυβέρνηση και τον εκάστοτε υπουργό αυστηρότερα κριτήρια, και πάνω από όλα ολοκληρωμένη και σωστή εκπαίδευση τουλάχιστον δύο ετών, προτού κάποιος νέος επιλεγεί να ενταχθεί στο πρόγραμμα. Και φυσικά ζητάμε λιγότερη γραφειοκρατία και γρήγορες χρηματοδοτήσεις, προκειμένου να υλοποιηθούν οι στόχοι.
Οι νέοι αγρότες είναι το μέλλον της πρωτογενούς παραγωγής. Και η χώρα μας έχει ανάγκη από μακροχρόνιες πολιτικές για τον αγροτικό χώρο, γιατί χωρίς αγρότες και κτηνοτρόφους, και κυρίως νέους στην ύπαιθρο, δεν έχουμε μέλλον.
Νικόλας Παυλονάσιος, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Νέων Αγροτών
