Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα τα σιλό αποτελούσαν πάντα βασική υποδομή για την αποθήκευση σιτηρών. Η λέξη «σιλό» έχει τις ρίζες της στην ελληνική λέξη «σιρός», με την οποία δηλωνόταν στην αρχαιότητα ο λάκκος, το δοχείο ή ο χώρος όπου φυλάσσονταν σιτηρά.
Συνέντευξη στην Κατερίνα Λαδοπούλου
Τα σιλό είναι αναγκαία στη γεωργία για την αποθήκευση σιτηρών ή χύδην ζωοτροφών. Το Agro.tec επικοινώνησε με τον β΄ αντιπρόεδρο της Ένωσης Κατασκευαστών Γεωργικών Μηχανημάτων Ελλάδας (Ε.ΚΑ.ΓΕ.Μ.) κ. Γιώργο Τοπτσή, ο οποίος μας μίλησε για τα διαφορετικά είδη, για τις χρήσεις στις οποίες ενδείκνυνται, αλλά και για σημαντικές λεπτομέρειες στις οποίες πρέπει να δώσει σημασία ο χρήστης ώστε να κάνει σωστή επιλογή σιλό.
Agro.tec: Ποια ήδη σιλό υπάρχουν στη χώρα και πού χρησιμοποιούνται;
– Τα σιλό χρησιμοποιούνται για αποθήκευση δημητριακών (για σιτάρι, κριθάρι, καλαμπόκι, μπιζέλι και ρεβίθι), καθώς και προϊόντων όπως είναι σόγια, πίτουρα και ηλιάλευρα, τα οποία θεωρούνται προϊόντα δυσχερούς ροής, αποθηκεύονται μόνο σε υπερυψωμένα σιλό, απαιτούν κλίση κώνου πάνω από 60 μοίρες και προορίζονται για τη σίτιση των ζώων.
Υπάρχουν δυο μεγάλες κατηγορίες σιλό: τα επιδαπέδια και τα υπερυψωμένα. Τα επιδαπέδια, επίσης, διακρίνονται σε δύο υποκατηγορίες: Σε εκείνα που έχουν επίπεδο πυθμένα και σε αυτά που έχουν κωνικό πυθμένα. Η διαφοροποίηση αυτή σχετίζεται περισσότερο με τη διάμετρο και τη χωρητικότητα. Δηλαδή, αν απαιτούνται μεγάλα σιλό, των 2 ή 5 χιλιάδων τόνων, αυτά δεν μπορούν να έχουν κωνικό πυθμένα, λόγω του υψηλού κόστους της κατασκευής τους.
Τα επιδαπέδια σιλό με επίπεδο πυθμένα καλύπτουν ανάγκες μεγαλύτερου όγκου και χρειάζονται περισσότερο μηχανολογικό εξοπλισμό για την εκκένωση και την καθαριότητά τους. Η εκκένωση γίνεται από το κάτω μέρος του πυθμένα, με ειδικές θυρίδες που λειτουργούν ως έξοδοι εκκενώσεων, με συρτάρια ηλεκτροκίνητης, χειροκίνητης ή πνευματικής λειτουργίας, ή με διάφορους κοχλιομεταφορείς και αλυσομεταφορείς.
Στα σιλό με κωνικό πυθμένα η εκκένωση γίνεται πιο απλά, με έναν κοχλία, ενώ η κωνική κατασκευή βοηθάει στην πλήρη εκκένωση του σιλό χωρίς άλλα μέσα.
Agro.tec: Πόσο όγκο σιτηρών μπορεί να χωρέσει ένα κωνικό σιλό;
– Στην Ελλάδα κατασκευάζουμε υπερυψωμένα κωνικά σιλό χωρητικότητας περίπου μέχρι και 500 τόνους. Τα κωνικά σιλό είναι ασύμφορα για ανάγκες μεγαλύτερης χωρητικότητας, καθώς απαιτούνται αρκετά χρήματα για την υποδομή της κατασκευής. Συγκεκριμένα απαιτείται υποδομή από τσιμέντο, η οποία έχει κόστος ενώ δεν εξασφαλίζει πλήρη στεγανότητα στην υγρασία.
Για παράδειγμα, υπάρχουν περιοχές ιδιαίτερα βαλτώδεις, όπως η Δράμα, όπου συναντάμε νερό σε πολύ μικρό βάθος εκσκαφής. Σε τέτοιες περιπτώσεις δεν μπορεί να γίνει τοποθέτηση σιλό με υποδομή μπετόν και επιλέγουμε την κατηγορία των υπερυψωμένων σιλό.
Τα υπερυψωμένα σιλό εδράζονται στη γη, στηρίζονται σε πόδια, έχουν μεταλλικό κώνο και η χωρητικότητά τους είναι μέχρι 500 τόνους. Στην Ευρώπη υπάρχουν εταιρείες που κατασκευάζουν υπερυψωμένα κωνικά σιλό με χωρητικότητα που φτάνει και τους 1.000 τόνους, αλλά αυτές οι κατασκευές είναι αρκετά ακριβές.
Agro.tec: Πού υπερτερούν τα κωνικά και πού τα επίπεδα σιλό;
– Στα υπερυψωμένα σιλό τα αποθηκευμένα προϊόντα δεν έρχονται καθόλου σε επαφή με το έδαφος, και αυτό δίνει ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα όσον αφορά τη διάρκεια της συντήρησης των προϊόντων. Το θέμα είναι ότι δεν μπορούν να καλύψουν ανάγκες για πολύ μεγάλο τονάζ, ενώ στα επιδαπέδια σιλό μπορούν να αποθηκευτούν μέχρι και 5.000 τόνοι σιτηρών.
Ωστόσο πρέπει να πούμε ότι δεν έχουν όλοι τις ίδιες ανάγκες αποθήκευσης. Οι κτηνοτρόφοι χρειάζονται σιλό που απλά να καλύπτουν τις ανάγκες σίτισης των ζώων τους. Οι έμποροι, όμως, που αποθηκεύουν τα σιτηρά όταν γίνεται η συγκομιδή τους και τα εμπορεύονται μέχρι και την επόμενη σεζόν, έχουν ανάγκη για μεγάλα τονάζ. Σε αυτές τις περιπτώσεις επιλέγονται τα επιδαπέδια που φτάνουν σε χωρητικότητα μέχρι τους 5.000 τόνους.
Τα μεταλλικά σιλό έχουν σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι των κλειστών αποθηκών. Είναι πιο εύκολη η πλήρωση και η εκκένωσή τους, χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, ενώ δεν απαιτούνται μηχανήματα όπως φορτωτές, φορτηγά, καρότσες κλπ. Επίσης, χρησιμοποιούνται ηλεκτρονικά μέσα για τον έλεγχο, τη συντήρηση, την πλήρωση και την εκκένωσή τους. Τα παραπάνω πλεονεκτήματα εξασφαλίζουν ευκολία και ταχύτητα.
Ένα άλλο πολύ μεγάλο πλεονέκτημα των σιλό είναι η προστασία που παρέχουν στα προϊόντα από κάποια ζώα, όπως είναι τρωκτικά, ερπετά, γάτες, πουλιά κ.ά.
Τέλος, μπορούμε να κάνουμε ανάδευση στο σιλό ή μετάγγιση προϊόντων από σιλό σε σιλό, παρατείνοντας έτσι το χρόνο και την ποιότητα αποθήκευσης και βοηθώντας τα σιτηρά να αεριστούν. Αυτή η διαδικασία είναι αναγκαία όταν θέλουμε να διατηρήσουμε το προϊόν για διάστημα μεγαλύτερο των 6 ή 9 μηνών, αναλόγως και του είδους του. Ταυτόχρονα χρησιμοποιούμε δίκτυα αγωγών και τουρμπίνες αέρα που βοηθούν στον εξαερισμό και στην καλύτερη συντήρηση.
Όλη η παραπάνω διαδικασία δεν γίνεται εύκολα σε ένα κτίριο-αποθήκη.
Agro.tec: Πόσο μπορεί να κοστίσει σε κάποιον ένα σιλό, είτε της μίας είτε της άλλης κατηγορίας, και τι θα πρέπει να προσέξει με βάση τις ανάγκες του;
– Οι ίδιοι οι χρήστες θα πρέπει να αποσαφηνίζουν για ποιες ανάγκες προχωρούν σε αγορά των σιλό, ώστε οι κατασκευαστές να τους παρέχουμε τις καλύτερες επιλογές, αφού τα σιτηρά έχουν διαφορετικές απαιτήσεις αποθήκευσης.
Καθώς έχουμε την ευθύνη της κατασκευής, βασιζόμαστε σε μελέτες και προτείνουμε τα πιο κατάλληλα υλικά, ώστε να έχουν τα σιλό όχι μόνο μεγαλύτερη διάρκεια ζωής αλλά και πιστοποιήσεις για την ορθολογική συντήρηση των προϊόντων που θα αποθηκευτούν σε αυτά. Χρησιμοποιούμε πιο ενισχυμένα υλικά για προϊόντα μεγαλύτερου ειδικού βάρους, αλλά πιο ελαφριά υλικά για ζωοτροφές όπως είναι τα πίτουρα, η σόγια, τα ηλιάλευρα και γενικά προϊόντα που έχουν πολύ πιο χαμηλό ειδικό βάρος.
Όσον αφορά τα σιλό που εισάγονται, αυτά συνήθως προέρχονται από διάφορες χώρες της Ευρώπης. Οι πιο φτηνές επιλογές είναι από την Ισπανία και την Τουρκία. Και σε αυτές τις περιπτώσεις ο χρήστης θα πρέπει να κάνει την κατάλληλη επιλογή με βάση το προϊόν που θέλει να αποθηκεύσει. Στο παρελθόν είχαμε συμβάντα όπου κατέρρευσαν ή έσκασαν τα σιλό, επειδή ήταν κατασκευασμένα για άλλη χρήση. Σε κάποιες περιπτώσεις οι λαμαρίνες ήταν λεπτότερες σε σχέση με τις ανάγκες αποθήκευσης ή δεν διέθεταν την κατάλληλη θωράκιση, δηλαδή επιψευδαργύρωση –γαλβάνισμα όπως λέγεται.
Η επιψευδαργύρωση προστατεύει το μέταλλο από την οξείδωση –τη σκουριά– η οποία οδηγεί σε διάβρωση. Να σημειώσουμε ότι η επιψευδαργύρωση είναι διαφόρων βαθμών, και αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν διαφορετικές τιμές.
Για αυτό ο αγοραστής του σιλό θα πρέπει πρώτα απ’ όλα να βλέπει τα χαρακτηριστικά των προϊόντων στις προσφορές που λαμβάνει και να επιλέγει με βάση το προϊόν που θέλει να αποθηκεύσει, και όχι με βάση το πιο φτηνό σιλό που μπορεί να κυκλοφορεί στην αγορά. Δηλαδή θα πρέπει να ενημερώνεται για το βαθμό επιψευδαργύρωσης, το πάχος και τη στατικότατα του σιλό που θα επιλέξει.
