O τουρισμός για την Ελλάδα θεωρείται –και αναμφίβολα είναι– εθνικό κεφάλαιο και ένας από τους ακρογωνιαίους λίθους της οικονομίας μας.
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια αναπτύσσονται συστηματικά οι εναλλακτικές μορφές τουρισμού, οι οποίες προσφέρουν τη δυνατότητα στους επισκέπτες να εμπλουτίσουν τις δραστηριότητές τους και να γνωρίσουν καλύτερα μια χώρα η οποία, εκτός από τους αρχαιολογικούς χώρους, τα δαντελωτά ακρογιάλια και τα μαγευτικά ηλιοβασιλέματα, διαθέτει τεράστια γεωγραφική ποικιλομορφία, πλούσια τοπική αρχιτεκτονική, πολιτιστική και γαστρονομική παράδοση.
Με εξαίρεση την τελευταία διετία, λόγω της πανδημίας, ο οινοτουρισμός γνωρίζει μεγάλη ανάπτυξη στη χώρα μας, αν και καθυστερημένα σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξή του έχει τόσο η θεσμοθέτησή του με το νόμο 4276/2014 όσο και η θεσμοθέτηση των προδιαγραφών των επισκέψιμων οινοποιείων με την ΚΥΑ 1746/21.1.2015.
Στο τελευταίο συνέδριο που πραγματοποιήθηκε από το Υπουργείο Τουρισμού και τον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού με τίτλο «Ελληνικός Οινοτουρισμός και προοπτικές για τη μετά Covid εποχή», ανακοινώθηκε από την υφυπουργό Τουρισμού κ. Ζαχαράκη μία σειρά πρωτοβουλιών και δράσεων για την ανάπτυξη του οινοτουρισμού και τη στήριξή του από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Παράλληλα, την προσπάθεια ενίσχυσής του στηρίζει και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, μέσω της διατοπικής συνεργασίας μεταξύ όλων των περιοχών της Ελλάδας και των προγραμμάτων «Τοπικής Ανάπτυξης με Πρωτοβουλία Τοπικών Κοινοτήτων» (Community Led-Local Development [CLLD]). Τα συγκεκριμένα προγράμματα αποβλέπουν σε μια ανάπτυξη βασισμένη στην προσέγγιση LEADER (Liaison Entre Actions de L’Economie Rurale – Διασύνδεση μεταξύ Δράσεων της Αγροτικής Οικονομίας), που είναι μια μέθοδος σχεδιασμού και υλοποίησης τοπικών ολοκληρωμένων αναπτυξιακών στρατηγικών –με τη συμμετοχή εταίρων– προκειμένου να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά οικονομικές, κοινωνικές, περιβαλλοντικές και δημογραφικές προκλήσεις.
Η εμπειρία του οινοτουρισμού στην Ελλάδα περιλαμβάνει όλα όσα χρειάζονται για να ζήσει ο επισκέπτης μια ολοκληρωμένη πολιτιστική και πολιτισμική εμπειρία. Με βάση τις προδιαγραφές για το χαρακτηρισμό ενός οινοποιείου ως επισκέψιμου από τις αρμόδιες ΠΥΤ (Περιφερειακές Υπηρεσίες Τουρισμού), δίνεται και το σήμα καταλληλότητας. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η αξιόπιστη και ασφαλής πρόσβαση ενός επισκέπτη στο χώρο του οινοποιείου, προκειμένου να απολαύσει την οινοτουριστική εμπειρία.
Στα επισκέψιμα οινοποιεία παρέχονται υπηρεσίες φιλοξενίας, ξενάγησης (σε ελληνικά, αγγλικά και σε άλλες γλώσσες), γευστικών δοκιμών κρασιού και πώλησης οίνων και άλλων τοπικών προϊόντων, ενώ σε πολλές περιπτώσεις λειτουργούν χώροι εστίασης και φιλοξενίας και είναι δυνατή η πρόσβαση σε άτομα με ειδικές ανάγκες.
Είναι σημαντικό να αναφερθεί πως στη χώρα μας υπάρχουν περίπου 100 αδειοδοτημένα επισκέψιμα οινοποιεία, τα οποία εν δυνάμει μπορούν να φτάσουν τα 250, εξυπηρετώντας ετησίως έναν μεγάλο αριθμό επισκεπτών. Γενικές πληροφορίες για την επισκεψιμότητά τους, όσοι το επιθυμούν μπορούν να λάβουν από τοπικές ενώσεις της βόρειας Ελλάδας, της κεντρικής Ελλάδας, της Αττικής, της Πελοποννήσου, των νησιών του Αιγαίου και της Κρήτης.
Οι παραπάνω ενώσεις, μαζί με τα συλλογικά όργανα του κλάδου (τα οποία είναι ο Σύνδεσμος Ελληνικού Οίνου [Σ.Ε.Ο.], η Κεντρική Συνεταιριστική Ένωση Αμπελοοινικών Προϊόντων [ΚΕ.Ο.ΣΟ.Ε.] και η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Αμπέλου και Οίνου [Ε.Δ.Ο.Α.Ο.]) απαρτίζουν την Εθνική Επιτροπή Οινοτουρισμού (ΕΘ.ΕΠ.Ο.) η οποία ακολουθεί το όραμά του κλάδου για τον οινοτουρισμό. Κι αυτό το όραμα είναι η ανάπτυξη του οινοτουρισμού με στόχο τη βελτίωση των πωλήσεων των οινοποιείων, η προβολή του εθνικού οινικού προϊόντος σύμφωνα με την εθνική στρατηγική, καθώς επίσης η βελτίωση της επισκεψιμότητας και της ελκυστικότητας των προορισμών, με εκπαίδευση, πληροφόρηση, συνεργασίες, επενδύσεις και δικτύωση.
Σε ετήσια βάση η Ελλάδα συμμετέχει μέσω των οινοποιείων-μελών των «Δρόμων του κρασιού» στην Ευρωπαϊκή Ημέρα Οινοτουρισμού, ενώ διοργανώνεται σε εθνικό επίπεδο η πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Δικτύου Πόλεων του Κρασιού «Ανοιχτές Πόρτες των Οινοποιείων», με εξαίρεση τα τελευταία χρόνια λόγω της πανδημίας. Πρόσφατα, μάλιστα, κατατέθηκε πρόταση από την Εθνική Επιτροπή Οινοτουρισμού (ΕΘ.ΕΠ.Ο.) για τη δημιουργία Εθνικού Συμβουλίου Οινοτουρισμού, όπου θα συμμετέχουν φορείς του τουρισμού και του οίνου μαζί με εκπροσώπους των αρμόδιων υπουργείων. Σκοπός του συμβουλίου θα είναι να αποτελέσουν τα θέματα του οινοτουρισμού αναπόσπαστο μέρος της τουριστικής πολιτικής και δραστηριότητας.
Οι εναλλακτικές μορφές τουρισμού, μία εκ των οποίων είναι και ο οινοτουρισμός, εκτός των άλλων, έχουν το συγκριτικό πλεονέκτημα ότι αποτελούν μια ελκυστική πρόταση και εσωτερικού τουρισμού, η οποία απευθύνεται και στους ίδιους τους Έλληνες, δίνοντάς τους την ευκαιρία να γνωρίσουν καλύτερα και να εξερευνήσουν γωνιές και δραστηριότητες του τόπου τους, για τις οποίες έχουν περιορισμένη ή ακόμα και εσφαλμένη εντύπωση. Αποτελούν μια επιπλέον προστιθέμενη αξία, αφού η τουριστική περίοδος παύει να αποτελεί συνώνυμο των θερινών μηνών και μετατρέπεται σε έναν δυναμικό παράγοντα εξισορρόπησης και σταθεροποίησης του τουριστικού κύματος.
