Με την προδημοσίευση των Παρεμβάσεων Π3-73-2.1, Π3-73-2.2 και Π3-73-2.6 του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023-2027, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανοίγει τον δρόμο για τον νέο κύκλο Σχεδίων Βελτίωσης, συνολικού προϋπολογισμού άνω των 260 εκατ. ευρώ, που εστιάζουν στην ανταγωνιστικότητα, την εξοικονόμηση ύδατος, την κυκλική οικονομία και τις ενεργειακές επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις.
Η προδημοσίευση έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα, ωστόσο λειτουργεί ως κρίσιμος οδηγός προετοιμασίας για τους υποψήφιους, καθώς προδιαγράφει τις βασικές προϋποθέσεις, τα όρια προϋπολογισμών και –κυρίως– τις παγίδες που μπορούν να οδηγήσουν σε αποκλεισμό.
Χρονικά ορόσημα που «κλειδώνουν» την επιλεξιμότητα
Το πιο κρίσιμο στοιχείο της προδημοσίευσης είναι ότι η επιλεξιμότητα των επενδύσεων ξεκινά από την ημερομηνία έναρξης υποβολής αιτήσεων, όπως αυτή θα οριστεί στην επίσημη πρόσκληση.
➜ Καμία δαπάνη πριν από αυτή την ημερομηνία δεν θεωρείται ασφαλής.
Παράλληλα, όλες οι γεωργικές εκμεταλλεύσεις πρέπει υποχρεωτικά να έχουν περιληφθεί στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΟΣΔΕ) του 2025.
Η τυπική απόδοση της εκμετάλλευσης (standard output) πρέπει να είναι τουλάχιστον 12.000 ευρώ, βάσει της δήλωσης του 2025.
Αυτό σημαίνει ότι τυχόν λάθη ή ελλείψεις στο ΟΣΔΕ 2025 δεν διορθώνονται εκ των υστέρων μέσω του φακέλου Σχεδίου Βελτίωσης.
Ποιοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση – και ποιοι αποκλείονται
Δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα, νομικά πρόσωπα και συλλογικά σχήματα, με αυστηρά καθορισμένες προϋποθέσεις.
Φυσικά Πρόσωπα: Ηλικία έως 63 ετών. Εγγραφή στο ΜΑΑΕ ως επαγγελματίες αγρότες (όχι νεοεισερχόμενοι), εκτός αν είναι δικαιούχοι Νέων Γεωργών. Δήλωση αγροτικού κύκλου εργασιών τουλάχιστον ίσου με το 30% της ίδιας συμμετοχής. Φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα κατά την ημερομηνία υποβολής.
Νομικά πρόσωπα & συλλογικά σχήματα: Εδώ τα σημεία υψηλού κινδύνου είναι η υποχρέωση κύριας αγροτικής δραστηριότητας. Κύκλος εργασιών και κερδοφορίας (ιδίως για συλλογικά σχήματα με ιστορικό τριετίας). Διάρκεια νομικού προσώπου τουλάχιστον έως το 2036. Ρητή εξουσιοδότηση υπευθύνου υλοποίησης.
Επενδύσεις: τι επιδοτείται και τι «κόβεται»
Επιλέξιμες επενδύσεις:
- Εκσυγχρονισμός κτιριακών υποδομών.
- Καινούργιος μηχανολογικός εξοπλισμός.
- Εξοικονόμηση νερού και ενέργειας.
- ΑΠΕ για κάλυψη ιδίων αναγκών.
- Επενδύσεις κυκλικής οικονομίας και διαχείρισης αποβλήτων.
Ιδιαίτερη προσοχή στις ρητά μη επιλέξιμες: Θερμοκήπια και εγκαταστάσεις τύπου ΤΟΛ. Επενδύσεις που αυξάνουν την αρδευόμενη έκταση. Μεταχειρισμένος εξοπλισμός. ΦΠΑ. Απλή αντικατάσταση χωρίς προστιθέμενη αξία.
Ποσοστά ενίσχυσης και ανώτατα όρια
Τα ποσοστά ενίσχυσης φτάνουν εως 70% για ΑΠΕ και εξοικονόμηση νερού, έως 60% για τεχνολογία αιχμής και περιβαλλοντικές επενδύσεις, έως 50% για ελκυστήρες και παρελκόμενα.
Σημαντικό:
Οι προσαυξήσεις (νησιά, νέοι γεωργοί, περιοχές Δίκαιης Μετάβασης) δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να υπερβούν τα ανώτατα όρια.
Ανταγωνιστική διαδικασία και βαθμολόγηση
Η ένταξη δεν είναι αυτόματη. Το μέτρο είναι ανταγωνιστικό και: Οι αιτήσεις βαθμολογούνται και κατατάσσονται. Σε περίπτωση έλλειψης πόρων, εγκρίνονται μόνο όσες καλύπτονται από τον διαθέσιμο προϋπολογισμό.
Η διατήρηση της βαθμολογίας αποτελεί δεσμευτική υποχρέωση μέχρι την ολοκλήρωση του έργου. Δεσμεύσεις μετά την έγκριση: το συχνότερο σημείο κυρώσεων
Μετά την ένταξη, οι δικαιούχοι δεσμεύονται:
- Να υποβάλουν πρώτο αίτημα πληρωμής εντός της προθεσμίας που θα οριστεί.
- Να ολοκληρώσουν το έργο εντός των προβλεπόμενων χρόνων.
- Να διατηρήσουν την εκμετάλλευση και την τυπική απόδοση για 5 έτη μετά την αποπληρωμή.
- Να αναρτήσουν υποχρεωτική πινακίδα δημοσιότητας πριν το πρώτο αίτημα πληρωμής.
Η μη συμμόρφωση σε οποιοδήποτε από τα παραπάνω μπορεί να οδηγήσει σε δημοσιονομικές διορθώσεις ή επιστροφή ενίσχυσης.
Υποβολή αιτήσεων
Η υποβολή θα γίνει αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω ΟΠΣΚΕ (www.opske.gr). Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο μπορεί να συμμετέχει μόνο σε μία αίτηση, άμεσα ή έμμεσα.
Πολλαπλή συμμετοχή οδηγεί σε αυτόματο αποκλεισμό.
Εν κατακλείδι, η προδημοσίευση των Σχεδίων Βελτίωσης 2026 λειτουργεί ως προειδοποίηση προετοιμασίας: όσοι δεν έχουν «κλειδώσει» σωστά ΟΣΔΕ, φορολογικά στοιχεία, νομική μορφή και επενδυτικό σχεδιασμό, δύσκολα θα διορθώσουν λάθη εκ των υστέρων. Οι καταληκτικές ημερομηνίες που θα οριστούν στην πρόσκληση θα είναι αυστηρές και το περιθώριο ανοχής περιορισμένο.
